ABD’de Başkan Donald Trump’a İran’daki savaşın bitmesi yönündeki baskı giderek artıyor. ABD Senatosu, İran’a karşı askeri harekatı engellemeyi amaçlayan bir savaş yetkileri tasarısını onayladı. Senato’nun eylemi, Trump’ın İran konusunda kendi başına aldığı savaş kararına tepki olarak değerlendiriliyor. Söz konusu oylama, 4 Cumhuriyetçi senatörün de Demokratlara destek vermesiyle, Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Senato’dan geçti. Senato Demokrat lideri Chuck Schumer, “Trump’ın İran’daki tarihi hatasının sonuçlarını ödediğini” söyledi. Karar büyük ölçüde sembolik olup tam anlamıyla yasal bir bağlayıcılığa sahip olmasa da hem Temsilciler Meclisi’ndeki hem de Senato’daki bir dizi Cumhuriyetçi milletvekilinin hem savaş hem de Trump’ın İran’la savaşı sonlandırmak için yaptığı anlaşmaya ilişkin artan endişelerini yansıtıyor. Oylama, Pentagon’un çoğunlukla İran savaşı ve mühimmat ile stoklarını yenilemek için Kongre’den 80 milyar dolar talep ettiği bir dönemde yapıldı.
‘Düşmana yardım!’
Trump ise, savaş yetkileri tasarısının onaylanmasının “düşmana yardım sağladığı” iddiasında bulundu. İran’ı “köşeye sıkıştırdığını”, bu ülkenin “(ABD’ye) neredeyse her şeyi vermeye istekli olduğunu ve onlarca yıl sonra ilk kez ABD ve başkanına saygı duyduğunu” öne süren Trump, Senato’nun ise “zamanlaması kötü ve anlamsız” bir savaş yetkileri tasarısını oylamaya karar verdiğini kaydetti.
Hürmüz’de ücret yok
Öte yandan ABD Başkanı, İran tarafının “Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden hiçbir geçiş ücretialınmadığı konusunda kendilerine bilgilendirme yaptığını açıkladı ve “ABD tarafından İran’a hiçbir para verilmediğini” ve “İran’ın parasından onlara aktarım da yapılmadığını” ifade etti.
‘Ankara’nın isteği olacak’
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile biraraya geldi. Oval Ofis’te gazetecilerin sorularını yanıtladı. CNN Türk ABD Temsilcisi Yunus Paksoy’un Türkiye ile ilgili sorusuna yanıt veren Trump, F-35 veTürkiye’nin yerli savaş uçağı KAAN’da kullanılacak jet motorları için “Ankara’nın istediği olacak.Türkiye’yi memnun edecek bir şeyler yapacağım” dedi ve Türkiye’nin istediği satış sürecinin ilerleyeceğini belirtti. Trump, “Cumhurbaşkanı Erdoğan dostum. Harika bir ordusu var. Bence Erdoğan Türkiye’yi çok seviyor. Harika bir iş çıkardı. Ben ABD’yi nasıl seviyorsam o da Türkiye’yi öyle seviyor. Çok güçlü bir lider. Kendisinden istediğim her şeyi de yaptı. Türkiye kıymetli bir NATO üyesi. Türkiye’nin çok büyük savunma sanayi tesisleri var. İnsanlar Türkiye’nin ne kadar büyük olduğunun farkında değil” dedi.
‘Erdoğan’a saygı duyuyorum’
Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi hakkında da konuşan Trump, “Türkiye denince aklıma ilk Cumhurbaşkanı Erdoğan geliyor. Çoğu kişi için gitmezdim ama Cumhurbaşkanı Erdoğan beni aradı ve ‘Lütfen gel’ dedi. Erdoğan’a duyduğum saygı ve kıramadığım için gideceğim” diye konuştu. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de Türkiye’nin Rus S-400 füze savunma sistemi konusunda yasalarauyumunun incelediğini söyledi.
‘Yahudiler senden bıktı’ demiş
ABD Başkanı Donald Trump’ın, Gazze’de ateşkes anlaşmasının duyurulmasından birkaç gün önce yaptığı telefon görüşmesinde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya “Tüm Yahudiler senden bıktı” ifadeleriyle bağırdığı öne sürüldü. “Rejim Değişikliği: Donald Trump’ın Emperyal Başkanlığının Perde Arkası” isimli kitapta, Trump’ın Gazze’de ateşkes planını duyurmasından önce Netanyahu’ya sert sözler sarf ettiği, İsrail’in planı kabul etmesi gerektiği uyarısında bulunduğu ifade edildi.
Öte yandan i24News televizyonu haberine göre ABD ordusu, İsrail’in talebi üzerine Ben Gurion Havalimanı’ndaki yakıt ikmal uçaklarını azaltma çalışmalarına başladı. Açıklamaya göre ‘adım, ABD’nin Orta Doğu’daki asker sayısını düşürme anlamına gelmiyor. ABD’ye ait yakıt ikmal uçakları, bölgedeki diğer bazı yerlere nakledildi’.
İran‘kitabına göre’oynuyor
Wall Street Journal’a göre İranlı diplomatlar, Trump’ın müzakere tarzını daha iyi anlamak ve ABD’nin olası hamlelerini öngörebilmek için Trump’ın 1987’de yayımlanan “The Art of the Deal” adlı kitabını inceliyor. İranlıların ayrıca bazı psikologlardan da destek aldığı ifade edildi. Analistler, Trump’ın sert üslubunun Tahran’dan yeni tavizler koparmaya yetmediği görüşünde.
Denetleme tartışması!
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Mariano Grossi, İran’daki nükleer tesislerin denetlenip denetlenmeyeceğine dair tartışmalara ilişkin açıklamalarda bulundu. Grossi, iki taraftan farklı açıklamalar yapılmasını “söz savaşı” diye nitelendirerek, İran’daki nükleer tesislerin, Ajans müfettişlerince denetleneceğini dile getirdi. Grossi, mutabakatın, nükleer malzeme tesisleriyle ilgili yürütülecek faaliyetlerin, UAEA tarafından denetleneceğini belirttiğini dile getirerek, tarihleri belli olmasa da bu denetimlerin yapılacağını vurguladı.
Ancak İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, tesislere ve nükleer materyallere erişim konusunda herhangi bir plan bulunmadığını belirtti. Garibabadi, “Bu konu ancak nihai anlaşma çerçevesinde ve karşı tarafın tüm yaptırımları fiilen sona erdirmesi gibi somut adımlarının ardından ele alınacak ve karara bağlanacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.
Kaynak: Milliyet