Plan yok, personel az, ormanlar işgal altında: İktidar kafasıyla bu tablo değişmez
Muğla, Balıkesir, Çanakkale, Antep, Antalya başta olmak üzere birçok şehirde ormanlar alevlere teslim oldu. Ormanların peşkeş çekilmesi, iktidarın beceriksizliği ve iklim krizinin etkileri her yıl olduğu bir kez daha ülkeyi bu acı tabloyla baş başa bıraktı. Rüzgarın etkisiyle kontrol altına alınmakta zorlanan yangınlar, yerleşim yerlerine sıçradı. Birçok bölgede evler tahliye edilmek zorunda kalırken binlerce hayvan öldü. Büyük bir ekosisteme ev sahipliği yapan ormanlar, içerisinde ağaçlarıyla tüm canlılarıyla yok oldu.
Kamuoyunda ‘hava araçları’na sıkıştırılan yangın söndürme çalışmalarındaki eksiklikler her yıl olduğu gibi yine ayyuka çıktı. Muğla Orman Genel Müdürlüğü’ne bağlı çalışanlar, uzmanların her yıl çağrı yaptığı ‘eleman eksikliği’ne dikkat çekti. Hava araçlarının ihtiyaçtan fazla olduğunu, arazözlerinde yeteri kadar olduğuna dikkat çeken personeller, “Yangın söndürme ekipleri vardiyasız çalışıyor. Bu bir süre sonra gücümüzü düşürecek. Yeteri kadar personelimiz yok. Arazözler eleman eksik şekilde sahaya gitmek zorunda kalıyor” dedi. Her geçen yıl sayıları azalan tırmık ve motorlu testere ekiplerinin bu yıl hiç olmadığını belirten personeller, “Yangınların büyümesini engellemede en önemli yer ekibinden mahrumuz” diye konuştu.
TARIM BİTTİ ALEVLER YAYILDI
İktidarın ormanlarda verdiği enerji santralı, maden ve birçok tesis yangın çıkma riskini etkisini her geçen gün artırırken bölge halkının tarımdan uzaklaşması yangınla mücadelede işlerini zorlaştırdığına dikkat çekti: “Halkın tarımdan uzaklaşması, tüm tarım alanlarında ot miktarını artırdı. Zeytin bahçeleri ve birçok tarım alanında yerleri tamamen ot kaplamış durumda. Zeminlerin temiz olmaması yangınların hızla yayılmasına neden oluyor.”
ÇARPAN ETKİSİ YARATIYOR
Ülkenin ormanlarını sermayeye peşkeş çeken iktidarın uygulamaları kalan alanların da kül olmasına neden oluyor. Orman Genel Müdürlüğü’nün verilerine göre, 2023 yılında 17 bin 733, 2024’te ise 23 bin 53 hektar olan ormancılık dışı faaliyetlere açılan orman alanlarının büyüklüğü, 2025’te 25 bin 257 hektara yükseldi. ‘Görünmeyen alevler’e neden olan madenler, enerji santralları ve birçok proje ormanları yok ederken aynı zamanda ormanlar içinde insan etkileşiminin artması yangın riskini de artırıyor. Sermaye talanı, iklim krizi, yangınla mücadelede beceriksizlik de yıllar içerisinde hem çıkan yangın sayısını da hem yanan alan miktarını artırdı. 2010’da 1861 yangında 3 bin 317 hektar ormanlık alan kül olurken bu sayı 2025’de 3 bin 224 çıkan yangında 81 bin 473 hektara yükseldi. Son yangınlar gösteriyor ki 2026 verilerinde de tablo değişmeyecek.
ASIL SORUN YAPISAL
BirGün’e değerlendirmelerden bulunan Prof. Dr. Tuncay Neyişçi, yangınla mücadele sorunun daha yapısal olduğuna dikkat çekti. Prof. Neyişçi, “Türkiye’de orman yangınları konusunda gerçek anlamda bir uzman yetiştirilmiyor; bir enstitümüz veya araştırma laboratuvarımız dahi bulunmuyor” dedi.
Yangının çıkmaması için mücadele etmek gerektiğini belirten Neyişçi, “Orman içindeki ve bitişiğindeki ot, ibre ve dökülmüş yapraklar gibi ince yanıcı materyalleri belli yöntemlerle ortadan kaldırmadığınız sürece tutuşma kaçınılmazdır. Tutuşma olduktan sonra ormanlarımız dinamit gibi yanar. Bu nedenle yangınla değil, tutuşmayla mücadele edilmesi gerekir” diye konuştu.
Selvi ağaçlarından yapılacak rüzgar perdeleriyle yanlarıyla yangında sıkça bahsedilen ‘rüzgar’ etkisinin azaltılabileceğini belirten, Prof. Neyişçi ayrıca köylerde değişen demografiye dikkat çekti. Köylülerle kentlilerin yer değiştiğini ve kırsal kesime yerleşen kentlilerin yangınlarla yaşamayı bilmediğini belirten Neyişçi şöyle konuştu: “Yangın öncesi, sırası ve sonrasında ne yapacağını bilen eğitilmiş topluluklar oluşturmamız şart. Fakat Orman Genel Müdürlüğü’nün bütçesinde halkı eğitecek hiçbir pay, televizyon programı veya broşür yok. Ormanda yaşamayı bilen orman köylüsü kente göçerken, orman kültürüne yabancı olan kentliler orman içlerine ve yazlıklara taşındı. Köylerde kalan yaşlı nüfusun ise yangına müdahale edecek enerjisi kalmadı. Ayrıca orman içinde verilen irtifak hakları, oteller, ikinci konutlar ve maden ocakları yüzünden öncelikler değişti. Yangın çıktığında ekipler artık ormanı kurtarmak yerine orman içindeki tesisleri, binaları ve insanları korumaya öncelik veriyor, bu da yangının ilerleyip ormanın yanmaya devam etmesine neden oluyor.”
∗∗∗
ENERJİ HATLARI ALEV SAÇIYOR
Türkiye Ormancılar Derneği Başkanı Hüsrev Özkara, orman yangınlarının çok büyük bölümünün insan kaynaklı olduğunu belirterek ihmal, dikkatsizlik ve enerji nakil hatlarına dikkat çekti.
BirGün’den Aycan Karadağ’a konuşan Özkara, yangınların kesin nedenlerinin ilk aşamada her zaman belirlenemediğini söyledi. Yangınların önemli bir bölümünün tarım ve arazi faaliyetleri sırasında meydana gelen ihmal ve dikkatsizliklerden kaynaklandığını belirten Özkara, enerji nakil hatlarının da önemli bir risk oluşturduğunu vurguladı.
Orman yangınlarının nedenlerine ilişkin istatistiklerin düzenli olarak tutulduğunu kaydeden Özkara, teknik arızalar ve enerji nakil hatlarından kaynaklanan yangınların “kaza” kategorisinde değerlendirildiğini ifade etti. Geçmiş yıllarda yangınların yaklaşık yüzde 5’i kaza kaynaklıyken, bu oranın son 10 yılda yüzde 7 seviyesine yükseldiğini belirtti.
Özkara, son 10 yılda enerji nakil hatlarından kaynaklanan yangınların, yanan toplam orman alanının yaklaşık dörtte birini oluşturduğuna dikkat çekerek, “Yangın sayısı içindeki oranı daha düşük görünse de enerji kaynaklı yangınlar, yanan alan bakımından yaklaşık yüzde 25’lik bir paya ulaşıyor” dedi.
Yangınların nedenleriyle ilgili verilerin değerlendirilmesinde “nedeni belirlenemeyen” vakaların da dikkate alınması gerektiğini söyleyen Özkara, bu oranın bazı dönemlerde yüzde 40’a yaklaştığını aktardı. Özkara, “Nedeni tespit edilemeyen yangınlar da hesaba katıldığında, saha tecrübelerimize göre yangınların en az yüzde 60’ının ihmal ve kazalardan kaynaklandığını değerlendiriyoruz” ifadelerini kullandı.
∗∗∗
İLLER TEYAKKUZDA
Özellikle ülkenin güney ve batı kıyılarında etkili olan yangın kısa sürede bölgeleri teslim aldı.
• ANTEP
Şehitkamil ilçesine bağlı Kırsal Sülüklü Mahallesi’ndeki ormanda yangın çıktı. İhbarla bölgeye ekipler yangına müdahale etti.
• MUĞLA
Yangının en çok etkili olduğu illerden olan Muğla’da birçok noktada yangın çıktı. Seydikemer ilçesinde orman yangınında zarar gören alan dronla görüntülendi. . Alevlerin tehdit ettiği Çatak Mahallesi’nde yaşayan bir vatandaş, keçisini omzuna alarak güvenli bölgeye taşıdı. 1 ev, 1 traktör ve 1 motosiklet yandı. Üzümlü’de çıkan yangın ise kısa sürede rüzgarın etkisiyle geniş bir alana yayıldı.
• BALIKESİR
Edremit ilçesinde çıkan ve büyük ölçüde kontrol altına alınan orman yangınına müdahale, 2’nci gününde de devam etti. Hemen ardından dün 12.00 civarı Sındırgı ilçesi kırsal Gölcük Mahallesi’nde de yangın çıktı.
• ÇANAKKALE
Bayramiç ilçesinde çıkan orman yangını, 4,5 saatte kontrol altına alındı.
• ANTALYA
Antalya’nın birçok noktasında çıkan yangın haberlerinin ardı arkası kesilmiyor. Alanya ilçesi Sapadere Mahallesi’nde başlayan yangın ikinci gününde de devam etti. 4 mahallede 45 hane tahliye edildi, onlarca ev zarar gördü. Tüm müdahaleye rağmen rüzgarın etkisiyle yangın farklı noktalarda devam etti. Kumluca, Kaş ve Manavgat ilçelerindeki orman yangınları, kontrol altına alındı,
• AYDIN
Çine’nin Kavşit mevkiinde saat 15.00 sıralarında henüz belirlenemeyen nedenle orman yangını çıktı. Ekipler müdahale etti.
To read the full story from the source: BirGün
