Pakistan’da kamu hizmetlerinin geleceği, yalnızca bütçe açığı ya da şirket bilançoları üzerinden değil, milyonlarca kişinin temel hizmetlere erişimi üzerinden tartışılıyor. Hükümetin Pakistan’ın ulusal posta idaresi Pakistan Postası için hazırladığı yeniden yapılandırma planı, sendikaların “özelleştirme ve küçülme” uyarısıyla karşılandı. Pakistan Posta İşçileri Federasyonu, planın geri çekilmemesi halinde 1 Temmuz’dan itibaren ülke çapında protesto hareketi başlatacağını duyurdu.

İnternet gazetesi Dawn‘ın aktardığına göre İletişim Bakanlığı tarafından onaylanan plan, Pakistan Postası’nın “operasyonel verimliliğini artırma” ve kurumun mali yükünü azaltma hedefiyle hazırlandı. Ancak planın içeriği, kamu emekçileri açısından sert bir tasfiye programı anlamına geliyor: İnsan kaynağında yaklaşık yüzde 30 azaltım, posta varlıklarının ticari kullanımının artırılması, bazı binaların kiralanması, hizmetlerin yeniden yapılandırılması ve binlerce postanenin dijitalleştirilmesi gündemde.

Kırsal nüfus için posta hâlâ temel hizmet

Sendika cephesi ise meseleyi yalnızca çalışanların iş güvencesi olarak görmüyor. Pakistan Posta İşçileri Federasyonu Başkanı Pervez Ahtar, hükümetin evrensel posta hizmeti sağlama sorumluluğunu budadığını vurguluyor. Ahtar’a göre evrensel posta hizmeti sübvansiyonlarının çekilmesi, özellikle kırsal ve uzak bölgelerde yaşayan yaklaşık 120 milyon kişiyi olumsuz etkileyecek.

Pakistan’da posta hizmeti, büyük kentlerde kargo ve lojistik piyasasının rekabet başlığı gibi görünse de kırsal bölgelerde hâlâ temel bir kamu hizmeti niteliği taşıyor. Sendikanın itirazı da bu noktada yoğunlaşıyor. “Zarar ediyor” denilen hizmetlerin gerisinde, piyasa koşullarında kârlı görülmeyen ancak halkın yaşamı için gerekli olan kamusal görevler bulunuyor.

Kadro açığı tasfiyeye gerekçe yapılıyor

Posta çalışanları, hükümetin reform adı altında idari başarısızlıkların faturasını emekçilere çıkardığını belirtiyor. Sendikaya göre 1988’den bu yana nüfus ciddi biçimde artarken postane sayısı azaldı. Uzun süredir uygulanan işe alım yasağı nedeniyle kadroların yaklaşık yüzde 40’ı boş kaldı ya da kaldırıldı. Çalışanlar, eksik personel ve tamamlanmayan modernizasyon projeleri nedeniyle aksayan hizmetlerin şimdi özelleştirme gerekçesi haline getirildiğini söylüyor.

Elektrik işçileri de aynı gündeme karşı sokakta

Pakistan’da posta emekçilerinin tepkisi tekil bir çıkış değil. Haziran başında Sindh eyaletinin Haydarabad, Larkana, Mirpurhas, Badin ve diğer kentlerinde binlerce elektrik işçisi, elektrik dağıtım şirketlerinin özelleştirilmesine karşı yürüyüşler düzenledi. Tüm Pakistan Hidroelektrik İşçileri Sendikası öncülüğündeki eylemlerde işçiler, satışların iş kaybı ve daha yüksek elektrik faturaları getireceği uyarısında bulundu.

Enerji işçilerinin hedefinde, federal hükümetin elektrik dağıtım şirketleri DISCO’ları özel sektöre açma planı var. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, 9 Haziran’da elektrik dağıtım şirketlerinin özelleştirme sürecinin hızlandırılması talimatı verdi. Hükümet, ilk aşamada İslamabad, Gujranvala ve Faysalabad elektrik dağıtım şirketlerinin özelleştirilmesini planlıyor; yatırımcı çekmek için Suudi Arabistan, Türkiye ve Çin’i de kapsayan yatırımcı tanıtım toplantıları düzenlenmesi gündemde.

IMF programının başlığı: Kamu işletmeleri elden çıkarılsın

Bu başlıklar, Pakistan’ın IMF ile yürüttüğü programdan bağımsız değil. IMF’nin 2026 tarihli değerlendirmelerinde enerji sektörü reformları, kamu iktisadi teşebbüslerinin yeniden yapılandırılması ve özelleştirme gündemi programın merkezinde yer alıyor. IMF, elektrik dağıtım şirketlerinde özel sektör katılımını “performans, verimlilik ve yönetişimi iyileştirme” hedefiyle savunurken, Pakistan makamları 27 kamu kuruluşunun özelleştirme listesinde ilerleme kaydedildiğini bildiriyor.

IMF’nin Mart 2026’da Pakistan’la vardığı personel düzeyi anlaşmada da kamu işletmeleri reformu ve özelleştirme gündemi, devletin ekonomideki ağırlığını azaltma hedefiyle birlikte anıldı. IMF’ye göre bu adımlar “özel sektör öncülüğünde büyüme” ve “mali sürdürülebilirlik” için gerekli. Ancak kamu emekçilerine göre bu reçetenin pratik sonucu, iş güvencesinin zayıflaması, kamu hizmetlerinin daralması ve halkın daha pahalı hizmetlerle karşı karşıya kalması.

soL Haber’i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.