Sabah eline telefonu alıp merak ettiği haberi Google’a birkaç kelimeyle yazan okurun karşısına artık çoğu zaman onlarca bağlantı değil, yapay zekanın hazırladığı kısa bir özet çıkıyor. Sorusunun yanıtını birkaç satırda alan okuyucu, haber sitesine tıklamadan aramayı kapatıyor. Dünyanın birçok ülkesinde giderek yaygınlaşan bu alışkanlık, haber kuruluşları için görünmez ama derin bir krizin habercisi. Peki Türkiye’de birkaç aydır kullanıma sunulmaya başlayan Google’ın yapay zeka destekli arama özellikleri, internet gazeteciliğinin trafiğini ne kadar etkiledi. Haber artık “tık” alıyor mu? İnternet gazeteciliği buna nasıl çözüm üretecek?

Google, yapay zeka destekli arama deneyimini ilk olarak 2023 yılında “Search Generative Experience (SGE)” adıyla test etmeye başladı. 2024’te “AI Overviews” adıyla yeniden markalanan sistem, geleneksel arama sonuçlarının üzerinde yapay zeka tarafından üretilen özet yanıtlarla kullanıcıların bilgiye erişim biçimini değiştirdi. Bu özellik, ABD başta olmak üzere birçok ülkede kademeli olarak yaygınlaştı ve 2024–2025 döneminde Avrupa ve diğer bölgelere genişledi. Türkiye’de ise Google’ın AI Overviews ve AI Mode özelliklerinin 2026 yılı itibarıyla kademeli olarak kullanıma sunulmaya başlandı.

Henüz Türkiye’de bu etkinin güncel bir verisi bulunmuyor ama dünyada durum farklı. Örneğin 51 ülkeden 280 medya yöneticisinin görüşlerini içeren Reuters Gazetecilik Araştırmaları Enstitüsü’nün raporuna göre dünya genelindeki medya yöneticileri, arama motoru yönlendirmelerinin üç yıl içinde yüzde 43 oranında düşeceğinden endişe duyuyor. Raporda, Google kaynaklı haber trafiğinin küresel ölçekte son bir yılda yaklaşık yüzde 33 gerilediği de yer alıyor.

Yapay zeka arama ve SEO platformu Authoritas tarafından yapılan araştırma İngiltere’de AI Overviews özelliğinin devreye girmesiyle yayınlarda masaüstünde tıklama oranında yüzde 47,5, mobil cihazlarda ise yüzde 37,7’lik bir düşüş olduğunu ortaya koydu. Veriler, 16-22 Nisan 2025 tarihleri ​​arasında, İngiltere’deki ana akım yayıncılar tarafından yayımlanan haberleri yansıtan bir dizi haber anahtar kelimesi ve ifadesi kullanılarak toplandı.

Dijital analiz şirketi Similarweb’in verilerine göre ise haber içerikli aramalarda kullanıcıların herhangi bir siteye tıklamadan aramayı sonlandırma oranı Mayıs 2024’te yüzde 56 iken Mayıs 2025’te yaklaşık yüzde 69’a yükseldi. Aynı dönemde haber sitelerinin organik trafiğinde yüz milyonlarca ziyaretlik düşüş yaşandığı belirtildi.

Google’ın yapay zeka destekli arama sonuçlarının haber siteleri üzerindeki etkisinin Türkiye’deki durumunu öğrenmek için medya temsilcilerinin görüşlerine başvurduk. Haber sitelerinin Google kaynaklı trafiklerinde ve tıklanma oranlarında değişim olup olmadığı, bu değişimin hangi araçlarla takip edildiği ve okuyucuların habere erişim biçiminde son dönemde bir farklılık yaşanıp yaşanmadığı sorularını yönelttik.

Görüşlerine başvurduğumuz editör ve yöneticiler, genel olarak yapay zeka destekli arama sonuçları ve platform algoritmalarındaki değişimlerin haber trafiği üzerinde baskı oluşturduğunu, özellikle tık odaklı içerik ve SEO merkezli yapıların (Google aramalarından trafik çekmeye odaklanan içerik modeli) daha fazla etkilendiğini ifade etti. Buna karşılık bazı yayınlar, güncel haber ağırlıklı üretim ve alternatif dağıtım kanalları sayesinde etkilerin daha sınırlı kaldığını belirtti. Bazılarıysa düşüş yaşamadıklarını kaydetti. Ayrıca sosyal medya platformlarındaki algoritmik değişimlerin de en az yapay zeka kadar belirleyici olduğu vurgulandı.

EVRENSEL GAZETESİ: TRAFİK KAYBI KAÇINILMAZ

Evrensel Gazetesi İnternet Editörü Mehmet Özer, Google’ın yapay zeka destekli arama sonuçlarının Türkiye’de henüz tam anlamıyla yaygınlaşmadığını ancak buna rağmen haber siteleri üzerindeki etkilerinin şimdiden hissedildiğini söylüyor: “Google’ın yapay zeka destekli arama sonuçları ABD gibi ülkelerde daha önce yayına alındı ancak Türkiye gibi ülkelerde henüz tam olarak yaygınlaşmış değil. Algoritma değişikliklerinin yapıldığı dönemlerde ziyaretçi sayılarımız olumsuz etkileniyor. Yapay zeka destekli arama sonuçlarının yaygınlaşmaya başlaması ve kullanıcıların da bu sonuçlara yönlendirilmesiyle birlikte, sadece Evrensel’in değil birçok haber sitesinin trafiğinde çok ciddi düşüşler yaşanması kaçınılmaz.”

Özer, SparkToro ve Similarweb verilerine atıf yaparak Google aramalarının büyük kısmının tıklamaya dönüşmeden sonuçlandığını, yapay zeka özetlerinin bu eğilimi daha da güçlendirdiğini belirtiyor. Trafik analizlerini Google Analytics, Search Console ve Yandex Metrica üzerinden yaptıklarını söyleyen Mehmet Özer, kullanıcı davranışlarında da yapısal bir değişim olduğunu ifade ediyor. Sosyal medyayla başlayan “haberi yüzeysel tüketme” alışkanlığının, yapay zeka özetleriyle daha da derinleştiğini vurguluyor.

Özer ayrıca yapay zeka sistemlerinin içerikleri “standartlaştırılmış ve sadeleştirilmiş” bir dile dönüştürme riskine dikkat çekerek, Evrensel’in ‘sınıf temelli’ politik haber perspektifinin bu süreçte görünmezleşebileceğini de vurguluyor: “Yapay zeka modelleri sözde ‘politik olarak tarafsız’ ama gerçekte egemen sistemle uyumlu bir dille programlanmış durumda. Evrensel’in sınıf temelli perspektifi ve emekten, ezilenden yana duruşu, Gemini’nin özetleme süzgecinden geçtiğinde aynılaştırılma, nesneleştirilme ya da tamamen yok sayılma riskiyle karşı karşıya.”

Trafik kaybının yalnızca ziyaretçi sayısıyla sınırlı olmadığını belirten Mehmet Özer, reklam gelirleri ve Basın İlan Kurumu kriterleri açısından da ciddi sonuçlar doğurabileceğini ifade ederek okurlara ise şu çağrıyı yapıyor: “Bu noktada okurlarımızın arama motorlarındaki yapay zeka özetlerine sığınmak yerine Evrensel’in web sitesini güvenilir kaynaklar listesine eklemesi, sosyal medya hesaplarımızı takip etmesi ve dijital Evrensel’e abone olması, 31 yıldır olduğu gibi bugün de reklam tekellerine bağımlı olmayan yayıncılığımızı devam ettirmemizin garantisi olacak.”

BİRGÜN GAZETESİ: SEO İÇERİKLERİ DAHA SERT ETKİLENDİ

BirGün Gazetesi’nden Uğur Koç, Google’ın yapay zekâ destekli arama sonuçlarının Türkiye’de şubat ortasında devreye girdiğini hatırlatarak, etkileri ölçerken farklı faktörleri birlikte değerlendirmek gerektiğini söylüyor: “Google, yapay zekâ destekli arama sonuçları alanını Türkiye’de şubat ayı ortasında devreye sokmuştu. Mevsim etkisinden arındırılmış biçimde farkı gözlemleyebilmek için geçen yılın aynı dönemi ile bu yılın aynı dönemini (Şubat-Haziran) karşılaştırdığımızda yüzde 11’lik bir trafik kaybı olduğunu gözlemliyoruz. Ancak geçen yılın aynı döneminde başlayan İBB operasyonlarını da düşünürsek, bu kaybı doğrudan yapay zekâya bağlamak doğru olmaz.”

Koç, yapay zeka özetlerinin özellikle SEO odaklı içerikleri etkilediğini, BirGün’de ağırlıklı olarak güncel haber üretildiği için ana içeriklerde dramatik bir düşüş görülmediğini belirtiyor. Ancak SEO içeriklerinde yüzde 20 ile 50 arasında trafik kaybı yaşandığını da aktarıyor.

Verileri Google Analytics ve Search Console üzerinden takip ettiklerini söyleyen Uğur Koç, habere erişimde asıl kırılmanın sosyal medya tarafında yaşandığını vurguluyor. Özellikle X (Twitter) algoritma değişikliklerinin son bir yılda trafik üzerinde yüzde 30’a varan daralmaya yol açtığını ifade ediyor: “Özellikle Elon Musk’ın satın almasının ardından X’teki algoritma değişiklikleri, zamanla buradan gelen okur trafiğimizi büyük oranda olumsuz etkiledi. Sosyal medya platformlarının habere ulaşmaya değil, platform içi etkileşimi artırmak amacıyla kışkırtıcı içerikleri öne çıkaran algoritma değişiklikleri, son bir yıl içinde bile yüzde 30’lar civarında trafik daralmasına sebep oldu.”

Uğur Koç ayrıca platformların giderek “kendi içinde kapalı ekosistemler” haline geldiğini, bunun da haber sitelerine yönlendirmeyi azalttığını belirtiyor. Buna karşılık BirGün’ün WhatsApp kanalı, Bluesky ve YouTube yayınlarıyla alternatif dağıtım kanalları geliştirdiğini söylüyor: “Tüm bunlara karşılık biz de okurlarımıza daha doğrudan, farklı kanalları da kullanarak ulaşmaya çalışıyoruz. Son 1 yıl içinde Whatsapp kanalımızı hayata geçirdik, Bluesky’da hesap açarak bu platform için ciddi bir takipçi kitlesine eriştik. Ancak en önemlisi YouTube kanalımızda bu sezon canlı yayınlara geçerek haberlerimizi çok daha geniş kesimlere ulaştırmanın etkili bir yolunu inşa ettik.”

SOL HABER: BAĞIMLILIK ARTTIKÇA GAZETECİLİK DÖNÜŞÜYOR

soL Haber Genel Yayın Yönetmeni Yiğit Günay ise internet gazeteciliğinin Türkiye’de 20 yıllık bir süreç içinde hem yayıncılık hem de ekonomik açıdan köklü değişimler geçirdiğini söylüyor ve soL’un bu dönüşümün erken örneklerinden biri olduğunu belirtiyor: “Geçen ay, soL’un bir internet gazetesi olarak yayına başlamasının yirminci yılını geride bıraktık. Gazeteciliğin sanal ortama taşındığı dönemin, yalnızca internet üzerinden yayın yapan ilk örneklerinden biriydik Türkiye’de. Bu yirmi yılda internet alanının özgül dinamiklerinin gazetelerin okunmalarına etkileri üzerine çok şey yaşandı. Haber yazımı, sunumu, erişimi birkaç defa radikal biçimde değişti.”

Günay, bu dönüşümün yalnızca teknik değil aynı zamanda ekonomik bir kırılma olduğunu ifade ederek, okur ile yayıncı arasındaki ilişkinin platformlar üzerinden yeniden kurulduğunu söylüyor. Ona göre bu süreçte okur giderek pasif bir kullanıcıya dönüştü: “Gazeteciliğin internete taşınması, yayınla okur arasındaki ekonomik ilişkiyi tersyüz etti. Okur yalnızca reklam satılacak bir sayıya indirgenip gelir Google başta olmak üzere tekellerden sağlanınca, internet medyasında bambaşka bir yaklaşım hâkim oldu.”

Arama motorları ve sosyal medya platformlarının bu yapıyı sürekli yeniden ürettiğini belirten Yiğit Günay, yapay zekanın devreye girmesiyle bağımlılık ilişkisinin daha da arttığını söyledi: “Arama motorları ve sosyal medya tekelleri her dönem medyayı bir doğrultuda ittiriyor. Bu doğrultu zaman zaman değişse de yön değişmiyor. Yapay zekânın devreye girmesi bu denklemi yeniden değiştirdi ama internet gazeteciliğinin ekonomik bağımlılığı giderek arttı.”

Günay, medya kuruluşlarının Google, Basın İlan Kurumu, reklamverenler, belediyeler ve yurtdışı fonlar gibi kaynaklara mali bağımlılığının gazeteciliği olumsuz etkilediğini savunuyor. soL Haber’in bu bağımlılığı azaltmak amacıyla Google reklamlarını kaldırdığını ve gelir modelini abonelik sistemi üzerine kurduğunu da ekliyor.

Yiğit Günay, bu değişimin haber üretim ritmini de değiştirdiğini söyleyerek trafik odaklı yaklaşımın geri plana itildiğini vurguluyor: “Bu durum, trafik kaygısını ve tık avcılığını büyük ölçüde geride bırakmamıza neden oldu. Esas mesele okurun soL’a destek olmaya karar vermesi olunca acele etmiyoruz, daha seçici davranıyor, daha derinlikli içerik üretmeye yöneliyoruz.”

MEDYASCOPE: ÖNCELİĞİMİZ AI ATIFI ALMANIN YOLLARINI BULMAK OLDU

Sektörde yapay zekâ destekli arama sonuçlarının haber sitelerine olumsuz yansıdığını düşünenlerin yanında farklı deneyimler yaşayan yayınlar da bulunuyor. Medyascope Haber Koordinatörü Kaya Heyse, bu süreçte Medyascope’un trafik kaybı yaşamadığını, aksine erişimin arttığını söylüyor. Yakın vadede de bir düşüş beklemediklerini belirten Heyse, uzun süredir yaptıkları takipler sonucunda yapay zekâ sistemlerinde görünürlüğü artıran bazı yöntemler tespit ettiklerini ifade ediyor: “Şu ana kadar Google’daki aramalarda ön plana çıkmak için SEO denilen yöntemler uygulardık. Burada temel amaç, aramayı tetikleyecek anahtar kelimeleri bularak aramada öne çıkmak. Yıllar içinde bunun artık etik açıdan tartışılacak hileleri de ortaya çıktı. Önüne gelen 15 dakikalığına Google’da ünlü oldu. Ama geleneksel anlamda SEO artık değişiyor. Ama dikkat: Bitmiyor. Hatta SEO evrim geçiriyor diyebiliriz.”

Google’ın AI Overview sisteminin yalnızca bir özet mekanizması olmadığını söyleyen Heyse, yapay zekânın yararlandığı kaynaklara da görünür biçimde atıf verdiğini belirtiyor. Bu nedenle önceliklerinin yapay zekâ tarafından referans gösterilen yayınlar arasında yer almak olduğunu vurguluyor: “Google’ın AI Overview sekmesinde gördüklerimiz sadece bir özet değil, aynı zamanda da atıf. Yapay zeka, özeti çıkardığı linklere atıfta bulunuyor. Şu anda bizim ve sanırım sektördeki herkesin önceliği, AI atıfı almanın yollarını bulmak. Bunun yolları var. Hem de bayağı kolay yolları.”

Kaya Heyse, bunun için öncelikle geleneksel SEO çalışmalarının sürdürülmesi gerektiğini söylüyor. İçeriklerin gerçekten okunmaya değer ve bilgilendirici olmasının önemine dikkat çeken Heyse, metinlerin yapay zeka uygulamalarının kolayca tarayabileceği şekilde hazırlanması gerektiğini belirtiyor. Net ve bilgi veren ara başlıklar, kısa ve anlaşılır cümleler, başlıkla içerik arasındaki uyum ve genel okunabilirliğin önem kazandığını ifade eden Medyascope Haber Koordinatörü Heyse, sitelerin teknik altyapısının da buna uygun olması gerektiğini ekliyor. “Structured data” ve “schema markup” gibi uygulamaların arama motorlarına ve yapay zekâ modellerine içeriği daha iyi anlatabildiğini söyleyen Heyse, içeriklerin sosyal medyada yaygın biçimde paylaşılmasının da önemini koruduğunu belirtiyor.

Yapay zeka çağında kullanılan yöntemlerin zamanla değişeceğini söyleyen Kaya Heyse, Google gibi şirketlerin geliştirdiği yeni özelliklerin yayıncılar açısından fırsatlar da yaratabileceğini düşünüyor. Gazetecilik açısından ise yapay zeka döneminin her yayın kuruluşunu aynı şekilde etkilemeyeceğini düşünen Heyse, özellikle arama motorlarından trafik çekmek amacıyla üretilen SEO odaklı içeriklerinse giderek değer kaybedeceğini savunuyor: “SEO odaklı içerikler, bu maç saat kaçta hangi kanalda, elma nasıl yazılır TDK gibi saçma sapan içerikler artık ölüme mahkûm. Özgün, analitik ve farklı platformlarda paylaşılan haberler kazanacak diye düşünüyorum. Eğer video yapıyorsanız bu bize ek avantaj sağlar.”

Heyse, tüm bu dönüşümün merkezinde ise okurla kurulan ilişkinin yer almaya devam ettiğini vurguluyor: “Ben hâlâ olumlu tarafından bakıyorum ve gerçekten iyi gazeteciliğin bu süreçte kazanacağını sanıyorum. Tüm bu yapay zeka kaosunda, en azından bizim Medyascope olarak aklımızdan çıkarmadığımız tek şey üyelerimiz, abonelerimiz. Bu süreç, haber kuruluşlarının topluluklarıyla iyi ve etkin bir bağ kurmalarının da önünü açacak.”

İZGAZETE GENEL MÜDÜRÜ: OLUMSUZ ETKİLEYECEĞİ KESİN

İzgazete de trafik kaybetmeyen internet haber siteleri arasında. İzgazete Genel Müdürü Murat Attila, Google’ın yeni arama yapısı ve yapay zeka destekli sonuçlarının haber siteleri üzerindeki etkisinin kaçınılmaz biçimde olumsuz olacağını söylüyor. Attila da tıpkı Heyse gibi özellikle arama motoru sonuçlarında kalite vurgusunun arttığını belirterek, düşük nitelikli içeriklerin geriye düştüğünü ifade ediyor: “Google yeni bir şey yayınladı. Bundan sonra arama, zengin arama içeriklerini sadece kalitesiyle içeriği yüksek içeriklere kaldırıyor. Eskisi gibi sadece anahtar kelime aramalarıyla öne çıkan siteler bir trafik kaybına uğrayacak ve uğramaya başladılar.”

Attila, özellikle “tık avcılığı” yapan içeriklerin bu süreçten daha fazla etkilendiğini de vurguluyor. Buna karşılık kaliteli içerik ve görsel standardı yüksek yayınların avantaj sağladığını söyleyen Murat Attila, İzgazete’nin bu süreçte trafik kaybı yaşamadığını, hatta artış gördüğünü ifade ediyor: “Çengel başlık, oltabaşlık atan siteler, yanıltıcı başlıklarla kendini çekmeye çalışan, şu maç nerede deyip sayfanın sonuna kadar indiren, doğru düzgün bilgi vermeyen sitelerde büyük bir trafik kaybı yaşanmaya başladı. Biz son değişimlerden sonra trafik kaybetmedik, aksine trafik almaya başladık.”

Yapay zeka özetlerinin etkisine ilişkin değerlendirmesinde ise Attila, sürecin yeni başlamadığını belirterek bunun yaklaşık bir yıldır hissedildiğini söylüyor ve tek başına yapay zekaya bağlanamayacağını da vurguluyor: “Bugünün konusu değil, yaklaşık 6 ay önceden başladı bu süreç. Google’dan arama kaynaklı trafik zaten azalmaya başlamıştı. Bunu sadece yapay zekaya bağlamak doğru değil, uluslararası konjonktürün de etkisi var.”

Önlem önerilerine ilişkin olarak ise Attila, kısa vadeli yönlendirmelerin etkili olmayacağını düşünüyor: “Okurlara Google kaynaklarınıza ekleyin demenin fayda sağlayacağını sanmıyorum. Teknoloji son derece hızlı değişiyor. Bundan üç yıl önce başka şeyleri konuşuyorduk, şimdi yapay zekâyı konuşuyoruz. Bunu şu an kestirmek çok mümkün değil ama olumsuz etkileyeceği kesin.”

YÜKSEKOVA HALKIN SESİ GAZETESİ: HERHANGİ BİR TRAFİĞİMİZ DÜŞMEDİ

Yüksekova Halkın Sesi Gazetesi İmtiyaz Sahibi Ali Yiğit de Google AI’nin sitelerine gelen trafiği etkilemediğini söyleyenlerden. Yiğit bunun sebebinin yerel habercilik olduğunu dile getiriyor. Öte yandan SEO haberciğini kullanmadıklarını da söyleyen Yiğit, bu anlamda da etkilenmediklerini belirtiyor: “2013’ten beri Basım İlan Kurumu’na da bağlı bir gazeteyiz. Başladığımız günden bugüne kadar Google üzerindeki herhangi bir trafiğimiz düşmedi. Bu son zamanlarda tam aksine trafiğimiz yükseldi. Bunun sebebiyse bölgedeki yerel haberlerin akıcı olması, yerelden daha çok videolu haberler geçmemiz. Haber kaynaklarının ve yine muhabirlerin de yerel olmasından kaynaklı. Bizde haber okuma süreleri de uzun hem dakika oranı olarak hem tıklama oranı olarak hem ziyaretçi sayısı olarak. Tabii sosyal medyada da kullanıyoruz. Sosyal medya üzerinde de trafik bayağı yükseliyor. Biz SEO haberciliğini kullanmıyoruz o yüzden bu durumdan da etkilenmedik.

The post Google yapay zekadan ‘Al’ınan haberler ‘tık’ları nasıl etkiliyor? appeared first on Journo.

Kaynak: Journo