Kocaeli’nin Kartepe ilçesinde yer alan Ormanya Tabiat Parkı’ndaki sulak alanlarda 3 endemik semender türü tespit edildi.

Büyükşehir Belediyesi Turizm ve Doğal Yaşam Alanları Şube Müdürlüğünce yürütülen çalışmalar kapsamında tespit edilen Anadolu’ya özgü semender türleri, parkın zengin amfibi popülasyonunu açığa çıkardı.

Parktaki sulak alanlarda kurulan tuzaklar ve el kepçeleriyle yapılan çalışmalar kapsamında rastlanan semenderlerin ait oldukları sınıflar tespit edildi.

Anadolu küçük semenderi, Anadolu pürtüklü semenderi ve Anadolu şeritli semenderi kayıt altına alınarak türlerin korunması, üreme süreçlerinin takip edilmesi ve popülasyonlarının sürdürülebilir şekilde artırılmasına yönelik çalışmalara dahil edildi.

SUYA BAĞIMLILAR VE YUMURTLAMAYI SUDA GERÇEKLEŞTİRİYORLAR

Ormanya biyoloğu Dr. Recep Bakır, tespit edilen semender türlerinin suya bağımlı olduğunu ve yumurtlama işlemlerini de suda gerçekleştirdiklerini söyledi.

Erken bahar aylarında başlayan amfibi çalışmaları sayesinde farklı semender türlerine rastladıklarını aktaran Bakır, Ormanya’daki mevcut semender türlerine 3 endemik türün daha eklendiğini bildirdi.

Bakır, Türkiye’nin topoğrafik ve biyocoğrafik açıdan zengin bir ülke olduğunu, bu yüzden de tür çeşitliğinin tüm gruplarda fazla olduğunu anlatarak şöyle devam etti:

“Tespit ettiğimiz türler Anadolu’ya özellikle Türkiye’nin kuzey bölgelerine endemik türler. İlk türümüzün adı ‘Lissotriton kosswigi’, Türkiye’de Anadolu küçük semenderi diye adlandırılmakta. Diğer türümüz ‘Triturus anatolicus (Anadolu pürtüklü semenderi)’. Yakın zamana kadar ‘Triturus karelinii’ grubunun içerisinde bulunmaktaydı ama son yapılan genetik ve DNA barkodlama çalışmalarıyla tek başına tür haline geldiğini literatür çalışmalarından öğrendik. Bu şekildeki tür kompleksleri genellikle birbirine yakın ancak farklı türlerin oluşturduğu bir grup olarak kabul edilir. Başka bir türümüz daha var. Önceleri ‘Kuzey şeritli semenderi’nin içinde değerlendirilen ‘Ommatotriton nesterovi’. Bu da ‘Anadolu şeritli semenderi’ olarak yine endemik bir tür.”

Ormanya’nın hayvanların serbest bırakıldığı, insanların kısıtlandığı doğal yaşam alanı olduğunu dile getiren Bakır, “Buradaki türlerin hem korunmasına hem de doğal yaşam alanlarının stabil kalmasına çok özen gösteriyoruz. Bundan dolayı doğal yaşam kendi kendine devam etmekte.” dedi.

KORUNMALARI İÇİN SULARIMIZI TEMİZ TUTUP KORUMAK ZORUNDAYIZ

Bakır, tespit edilen semenderlerin yavaş hareket eden türlerden olduğu için dağılımlarının uzun yıllar aldığına işaret ederek, “Bulundukları bölgedeki doğal yaşam koşullarını stabil tutmalıyız. Bu türlerin en büyük sorunu yaşam alanlarının tahrip edilmesi, bilinçsiz şekilde balıklandırılması, kurutulması, iklim değişikliği, sıcaklık değişimleri… Bu, türleri çok fazla etkilemekte, yok olmasına sebebiyet vermekte. Korunmaları için sularımızı temiz tutup korumak zorundayız.” diye konuştu.

Bu türlerin yayılış alanlarını literatür çalışmalarından bildiklerini, mevcut aşamada ise varlık-yokluk anlamında tespit edildiğine dikkati çeken Bakır, şunları kaydetti:

“İlerleyen dönemlerde daha standartlaştırılmış bir amfibi izleme programı oluşturmayı planlıyoruz. Bunların içerisinde neler olabilir? Üreme dönemi gözlemleri, gece sayımları, habitat parametrelerinin takibi olabilir. Bunların takiplemesi ve en azından genetik doğrulamasını da yapabiliriz. Biz de bu çalışmaları ilerleyen dönemlerde daha ileri düzeyde yapmayı planlıyoruz.”

Bakır, endemik türlerin bir ülkenin biyolojik imzası olduğunu vurgulayarak “Kaybolduklarında yalnızca bir canlıyı değil o coğrafyaya özgü milyonlarca yıllık evrimsel birikimi ve bilgiyi de kaybetmiş olmaktayız. Ormanya’da bu 3 semender türünün varlığı, buranın yalnızca bir rekreasyon alanı değil aynı zamanda Anadolu’nun mirasını taşıyan canlı bir biyolojik arşiv özelliği olduğunu göstermekte.” ifadelerini kullandı.

Kaynak: BirGün