İlayda SORKU
Eskişehir’in Odunpazarı ilçesine bağlı Demirli Mahallesi’nde, Eczacıbaşı’na ait Esan Eczacıbaşı şirketinin maden tesisinde 3 Mayıs’ta çevre felaketi yaşandı. Tesisin pasa depolama alanının yıkılmasıyla milyonlarca metreküp kapasiteli maden atıkları bölgedeki toprağa ve suya karıştı.
Bakanlık tarafından projenin kapasite artışına verilen onayın iptali istemiyle açılan dava kapsamında bilirkişi keşfiyse dün yapıldı. Keşiften yalnızca birkaç gün önce meydana gelen facia üzerine yaşam savunucuları bir kez daha harekete geçti. Yurttaşlar, suç duyurusunda bulundu.
Kayan pasa depolama alanının Demirli köyüne metrelerle ifade edilebilecek mesafede olduğu vurgulanan dilekçede, şu ifadeler yer aldı:
“Maden tesisine girişlerin engellendiği bir koruma alanı halen yapılmamıştır. Sahada halen işleyen bir tesis bulunmaktadır. Bu hususa dair şirket hiçbir şey yapmamış, yetkililer faaliyetleri durdurmamıştır. Bütün bu yaşanan olayların Çevre Şehircilik İl Müdürlüğüne bildirilip bildirilmediği savcılık makamı tarafından şirket yetkililerinin elim maden kazasını örtbas edip etmediğinin sorgulanması gerekmektedir.”
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü yetkililerin de yargılanması gerektiğini kaydeden yaşam savunucuları felaketin göz göre göre yaşandığını belirterek, “Bilimsel ve teknik tüm uyarılara rağmen devam edilen faaliyetler neticesinde yaşananlar dolayısıyla şirketin ve yetkilileri olası kastla çevrenin kirletilmesi suçunu işlemişlerdir. Zira çevre ve halk sağlığı açısından son derece zararlı olan ve doğrudan alıcı ortamlarla teması teknik usullere aykırı olan doğaya zararlı maddeler yürütülen faaliyet dolaysıyla doğrudan toprağa, havaya ve suya karışmıştır” ifadelerini kullandı.
‘AKLAYICI BİR ONAY SİSTEMİ’
Konuya ilişkin BirGün’e açıklamalarda bulunan avukat Mert Yedek, “Felaketin yaşandığı tesisin 7 Kasım 2025 tarihli verilen ÇED olumlu kararıyla büyütülmesi planlanmıştı. Gerek yöre halkı gerekse de akademik kurum ve kuruluşlar, meslek örgütleri ve demokratik kitle örgütlerinin defalarca uyarıda bulunulmasına karşın faaliyetlerine devam eden şirket bilimsellikten uzak planlarıyla çevre felaketlerinin yaşanmasına neden olmuştur” dedi.
Kayan maden atıklarının yöre halkının kullanımında olan kamuya açık alanlarda ciddi sağlık tehlikesi barındırdığına dikkat çeken Yedek, “Kazanın meydana geldiği sahada halen hiçbir çalışma olmadan duruyor olması ve her geçen gün kirlilik seviyesinin daha da tehlikeli boyutlara ulaşması beklenmektedir. Bu felaket, Giresun Şebinkarahisar ve Doğankent’te, Erzincan İliç’te ve Kirazlıyayla’da yaşanan yıkımların ardından, ÇED mekanizmasının çevreyi ve toplumu koruyan bir araç olmaktan çıktığını, sermaye faaliyetlerini aklayan bir onay sistemine dönüştürüldüğünü bir kez daha gözler önüne sermiştir. Kapasite artışı için yeni ÇED süreci yürütülen bir işletmede mevcut atık barajının patlaması, ÇED sisteminin geldiği noktayı gösteren ibretlik bir tablodur” şeklinde konuştu.
SERMAYEDEN YANA TARAFLAR
Kazanın yaşandığı sahada gerçekleştirilen keşif hakkında bilgi veren Yedek, “Tehlikenin boyutu heyetçe de görülse de dosyada davalı konumdaki Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü yetkilileri kazanın yaşandığı maden projesini savunmaya devam ederek bir skandala daha imza attılar. Kamunun aslında halk sağlığından yana tavır alması beklenirken, doğayı ve çevreyi korumakla yükümlü yetkililer açıkça sermayeden yana taraf olmaktadırlar. Açıkça suç işlemektedirler” ifadelerini kullandı.
Yedek, sözlerini “Doğayı talan eden, yaşam alanlarını yok eden, bilimi ve hukuku hiçe sayan, yeraltı varlıklarımızı sömüren bu madencilik düzeni son bulmalıdır. İlgili sorumlular yargı önünde hesap verene kadar mücadeleye devam edeceğiz” şeklinde sonlandırdı.
Kaynak: BirGün
