Akaryakıtta eşel mobil dönemi bitiyor: Zam yükü pompaya yansıyacak
Akaryakıt fiyatlarındaki artışları ÖTV indirimiyle sınırlayan eşel mobil sisteminde geri sayım başladı. Resmî Gazete’de yayımlanan karara göre rafineri fiyat artışlarının yüzde 50’sini karşılayan destek 31 Temmuz 2026’ya kadar uygulanacak. Oran 1 Ağustos-30 Eylül döneminde yüzde 25’e düşürülecek, sistem 1 Ekim 2026’da tamamen sona erecek.
Yeni takvim, küresel petrol fiyatları ve döviz kurundan kaynaklanan maliyetlerin daha büyük bölümünün pompaya yansıması anlamına geliyor. Ağustos ayından itibaren sürücüyü fiyat artışlarına karşı koruyan destek yarıya inerken, ekim ayında ÖTV ayarlamasıyla çalışan fiyat tamponu tamamen kalkacak.
DESTEK AĞUSTOSTA YÜZDE 25’E İNECEK
Mevcut uygulamada yurt içi rafineri fiyatlarında oluşan artışların yüzde 50’si ÖTV indirimiyle karşılanıyor. Böylece maliyet artışının yalnızca kalan bölümü benzin, motorin ve LPG fiyatlarına yansıyor.
Bu oran 1 Ağustos’tan itibaren yüzde 25 olacak. Rafineri maliyetinde yaşanacak yeni bir artışın yüzde 75’i pompa fiyatlarına taşınabilecek. Sürücülerin zamdan korunma oranı böylece yarı yarıya azalacak.
FİYAT DÜŞÜŞÜ ÖNCE VERGİYE YANSIYACAK
Düzenleme yalnızca fiyat artışlarını değil, rafineri fiyatlarındaki düşüşleri de kapsıyor. Rafineri fiyatında gerileme yaşanması halinde indirim tutarı kadar ÖTV artırılacak.
Bu nedenle maliyetlerdeki düşüşün ilk etkisi pompa fiyatında değil, vergi tutarında görülebilecek. ÖTV’de kullanılabilir alanın dolmasının ardından oluşacak ek gerilemelerin akaryakıt fiyatlarına yansıması mümkün olacak.
BENZİN VE MOTORİNE GELEN ZAMIN BİR BÖLÜMÜ KARŞILANDI
Orta Doğu’daki gerilim, petrol arzına yönelik endişeler ve uluslararası fiyatlardaki yükseliş akaryakıt tabelalarını yeniden değiştirdi. Bu hafta benzinin litre fiyatı 2 lira 69 kuruş, motorinin litre fiyatı ise 3 lira 12 kuruş arttı.
Maliyet artışının yaklaşık yarısı eşel mobil sistemi kapsamında ÖTV indirimiyle dengelendi. Hesaplamalara göre sistem olmasaydı 50 litrelik bir depo için motorinde yaklaşık 156 lira, benzinde ise yaklaşık 135 lira daha fazla ödeme yapılabilecekti.
1 EKİM’DE OTOMATİK ZAM YAPILMAYACAK
Eşel mobil sisteminin sona ermesi, 1 Ekim sabahı akaryakıta doğrudan ve tek seferlik zam geleceği anlamına gelmiyor. Ancak bu tarihten sonra rafineri fiyatlarındaki yeni artışları ÖTV indirimiyle sınırlayan mekanizma uygulanmayacak.
Petrol fiyatı, döviz kuru ve rafineri maliyetlerinde yükseliş yaşanması halinde artışların pompaya daha hızlı ve daha yüksek oranda yansıması beklenebilecek. Özellikle sık araç kullananlar ile taşımacılık ve lojistik sektörleri yeni dönemde fiyat hareketlerinden daha fazla etkilenebilecek.
OTOMATİK ÖTV ARTIŞI YIL SONUNA KADAR UYGULANMAYACAK
Kararla birlikte akaryakıt ve petrol ürünlerinin maktu ÖTV tutarlarına normal şartlarda altı ayda bir uygulanan Yİ-ÜFE güncellemesi de 2026’nın temmuz-aralık dönemi için durduruldu.
Böylece eşel mobil desteği kademeli olarak kaldırılırken, yılın ikinci yarısında Yİ-ÜFE kaynaklı otomatik ÖTV artışı yapılmaması kararlaştırıldı. Akaryakıt fiyatlarının seyrinde bundan sonraki dönemde uluslararası petrol fiyatları, döviz kuru ve rafineri maliyetleri belirleyici olacak.
To read the full story from the source: Dijital Gaste
