Bence toplumda ahlak kavramı çoğu zaman yanlış yerlere indirgeniyor.
Bir insanın nasıl giyindiği, kaç kişiyle sevgili olduğu, nasıl bir hayat yaşadığı tek başına benim için ahlak ölçüsü değil.
Bana göre ahlak çok daha temel bir şey:
Bir insan başkalarına nasıl davranıyor?
Ahlak;
- sözünde durmak,
- dürüst olmak,
- kendi çıkarı için insanları kandırmamak,
- güveni kötüye kullanmamak,
- zayıf gördüğü insanı ezmemek,
- sınırlarına saygı göstermek demek.
Bir insan para için başkasını dolandırıyorsa, yalan söylüyorsa, manipüle ediyorsa bu benim için ahlaksızlıktır.
Bir insan kendi isteği, arzusu veya egosu için başka birini rahatsız ediyor, taciz ediyor, korkutuyor ya da huzurunu bozuyorsa bu da ahlak problemidir.
Bir insan öfkesini kontrol edemeyip tehdit ediyor, şiddet uyguluyor, karşısındaki kişiye zarar veriyorsa mesele artık sadece “kötü davranış” değil, karakter meselesidir.
Maalesef dışarıda çok farklı insanlarla karşılaşıyoruz.
İş hayatında bile bazı insanlar sırf para kazanmak için:
- çalışanını ezebiliyor,
- müşteriyi kandırabiliyor,
- insanları küçümseyebiliyor,
- güçsüz gördüğünü kullanabiliyor.
Flört ve ilişkilerde de aynı şekilde:
- yalan söyleyen,
- aynı anda birçok kişiyi kandıran,
- sadece kendi çıkarını düşünen,
- karşı tarafın duygularını önemsemeyen
insanlar olabiliyor.
Arkadaşlıkta, komşulukta, sosyal çevrede de bazen sınır bilmeyen, başkasının alanına saygı göstermeyen insanlar çıkabiliyor.
Bu yüzden bence insan ilişkilerinde sınır çok önemli.
Özellikle yeni tanıştığın insanlara hemen:
- özel hayat detaylarını,
- aile meselelerini,
- hassas noktalarını,
- maddi durumunu,
- gelecek planlarını
anlatmamak daha sağlıklı olabilir.
Çünkü herkese aynı güven seviyesi verilmez.
İnsanları zaman içinde tanımak gerekir.
Bir insanı anlamanın en iyi yollarından biri de onu farklı durumlarda gözlemlemektir:
- Sınır koyduğunda nasıl tepki veriyor?
- Hayal kırıklığı yaşadığında nasıl davranıyor?
- Stresliyken nasıl biri?
- Para ile ilişkisi nasıl?
- Güç sahibi olduğunda nasıl davranıyor?
- Kendinden zayıf gördüğü insanlara nasıl davranıyor?
Çünkü insanın gerçek karakteri çoğu zaman rahat zamanda değil, zorlandığı zaman ortaya çıkar.
Bazı davranışlar da ciddi uyarı işareti olabilir:
Sürekli yalan söyleyen biri,
hiçbir sorumluluk almayan biri,
bağımlılıkları hayatını kontrol eden biri,
herkese kolayca saldıran veya sınır ihlali yapan biri,
çevresine huzur değil kaos getirir.
Bence gerçek ahlak şudur:
Kimsenin görmediği yerde bile doğru davranabilmek.
Çünkü insanın değeri sadece dışarıdan nasıl göründüğüyle değil, başkalarının hayatına nasıl dokunduğuyla anlaşılır.
Ahlak gerçekten nedir? was originally published in Türkçe Yayın on Medium, where people are continuing the conversation by highlighting and responding to this story.
Kaynak: Medium Türkçe Yayın

