TÜBİTAK’tan edinilen bilgiye göre, “EUREKA Afetlere Dayanıklılık, Müdahale ve İyileştirme Ulusal Çağrısı” ile Türkiye’deki kuruluşların uluslararası teknoloji birikimine erişiminin artırılması ve afet yönetimi alanında pazara sunulabilecek ürün, süreç ya da hizmetlerin geliştirilmesi hedefleniyor.

Çağrı, Eureka Network projeleri kapsamında açılan uluslararası programın, ulusal ayağını oluşturuyor. Programa, en az iki Eureka üyesi ülkeden kuruluşun yer aldığı uluslararası AR-GE projeleriyle başvurabilecek. Bu ülkelerden en az birinin AB üyesi veya Ufuk Avrupa’ya asosiye ülke olması gerekecek.

Bu kapsamda, özel sektör öncülüğünde, üniversite ve kamu işbirliğiyle ihtisaslaşmış AR-GE ve yenilik konsorsiyumları oluşturulması amaçlanıyor. Böylece Türkiye’deki teknik yeterliliğin ve bilgi birikiminin artırılması, özel sektör kuruluşlarının uluslararası teknoloji transferinden daha fazla yararlanması ve geliştirilecek teknolojilerin uluslararası pazarlara taşınması hedefleniyor.

Afetlere müdahale kapasitesi artırılacak

Çağrı ile afetlere dayanıklılık, müdahale ve iyileştirme alanlarında uluslararası işbirliğine dayalı AR-GE ve yenilik projeleri desteklenecek.

Program kapsamında, afetlere hazırlık kapasitesinin artırılması, afet anında etkin müdahalenin geliştirilmesi ve afet sonrası iyileştirme süreçlerinin hızlandırılması öngörülüyor. Geliştirilecek ürün, süreç ve hizmetlerin, can kayıplarının azaltılmasına, çevresel etkilerin sınırlandırılmasına ve iklim değişikliği kaynaklı afet risklerine karşı dayanıklılığın artırılmasına katkı sağlaması bekleniyor.

Çağrı, deprem, sel, kuraklık, fırtına, orman yangını, aşırı sıcaklık, çığ ve volkanik faaliyetler gibi doğal afetlerin yanı sıra, çatışmalar, endüstriyel kazalar, şehir yangınları ve altyapı arızaları gibi insan kaynaklı afetleri de kapsıyor.

Desteklenecek projeler

Bu kapsamda, dayanıklı yapı ve altyapı, dijital öngörü, arama-kurtarma, sağlık ve acil durum teknolojileri, afet sonrası atık yönetimi, döngüsel ekonomi çözümleri, dayanıklı iletişim ve enerji sistemleri desteklenecek.

Böylece sismik sistemler, yapısal izleme teknolojileri, ileri malzemeler, erken uyarı sistemleri, yapay zeka, coğrafi bilgi sistemleri, uzaktan algılama ve afet modelleme gibi alanlarda projeler geliştirilebilecek.

İnsansız kurtarma teknolojileri, robotik sistemler, algılama ve tespit teknolojileri, kesintisiz iletişim, taşınabilir iletişim çözümleri, alternatif enerji sistemleri, mobil sağlık çözümleri, su ve yiyecek güvenliği, hijyen ve sanitasyon sistemleri de çağrı kapsamındaki öncelikli alanlar arasında yer alacak.

Desteklenecek projelerin yeni bir teknoloji, ürün, süreç veya hizmet geliştirmeye ya da mevcut teknolojilerin afet uygulamalarına uyarlanmasına odaklanması gerekiyor. Projelerin Teknoloji Hazırlık Seviyesi, 5 ve üzeri seviyeden başlaması, proje sonunda pazara yakın, ölçeklenebilir veya uygulanabilir çözümler ortaya koyması bekleniyor. Proje sonuçlarının, tamamlanmasını takip eden 24 ay içinde uygulanabilirlik veya ticarileşme potansiyeli taşıması öngörülüyor.

Beklenen etki

Programla, Türkiye’deki özel sektör, üniversite ve kamu kuruluşlarının afet teknolojileri alanındaki bilgi birikiminin artırılması ve uluslararası teknoloji transferinin desteklenmesi amaçlanıyor.

Uluslararası ortaklıklarla birlikte, ürün geliştirme kültürünün güçlendirilmesi, oluşturulan konsorsiyumların uzun vadede yeni işbirliklerine kapı açması ve sürdürülebilir hale gelmesi hedefleniyor.

Çağrı kapsamında desteklenecek projelerin, geliştirilen ürünlerle ihracatın artırılmasına, ithalat bağımlılığının azaltılmasına ve Türkiye’nin afetlere dirençli teknolojiler alanındaki rekabet gücünün yükseltilmesine ve cari açığın düşürülmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Proje bütçesi ve destekleme oranları

Afetlere Dayanıklılık, Müdahale ve İyileştirme Ulusal Çağrısı’nın toplam bütçesi 2,5 milyon avro olarak belirlenirken çağrıya başvuru yapacak projelerde, Türkiye’deki proje ortaklarının bütçesi 500 bin avroyu geçemeyecek. Sermaye şirketi dışındaki kurumların bütçesi ise toplam proje bütçesinin en fazla yüzde 30’u kadar olabilecek.

Projelerin süresi, en fazla 36 ay olacak. Program kapsamında sermaye şirketlerinin personel, seyahat, danışmanlık, hizmet alımı, alet-teçhizat, yazılım, yayın alımı ile malzeme ve sarf giderleri desteklenecek. Üniversite ve kamu araştırma kuruluşlarının da personel, bursiyer, seyahat, hizmet alımı, alet-teçhizat, yazılım, yayın ve malzeme giderleri için destek sağlanacak.

Destek oranı büyük ölçekli kuruluşlar için yüzde 60, KOBİ ölçeğindeki kuruluşlar için yüzde 75 olarak uygulanacak. Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler, vakıf üniversiteleri, eğitim ve araştırma hastaneleri ile kamu araştırma merkez ve enstitüleri için destek oranı yüzde 100 olacak.

Başvuru tarihleri

Çağrıya, uluslararası Eureka başvurusu bulunan ve ön incelemesi olumlu sonuçlanan Türkiye’de yerleşik kurum ve kuruluşlar başvurabilecek.

Üniversiteler, kamu araştırma merkezleri, eğitim ve araştırma hastaneleri ile araştırma altyapıları çağrıya tek başına başvuramayacak.

Uluslararası başvurular için kapanış tarihi 26 Ekim olarak belirlenirken ulusal çağrı da aynı tarihte açılacak.

Kuruluş bazlı ön kayıt için son tarih 15 Aralık, proje başvuruları için ise son tarih 16 Aralık olacak.

Kaynak: Diriliş Postası