İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin sanata ve sanatçılara yaklaşımı okurlarımızın yabancısı değil. Tunç Soyer’den koltuğu devralan Cemil Tugay her nedense Soyer döneminde başlatılan pek çok proje gibi sanat alanındaki çalışmalara da belediye desteğini kestiğini duymayan kalmamıştır herhalde (CHP yöneticileri duymuş mudur bilemem). Başkanın sanatla ilişkisini gayet güzel anlatan bir başka örmek, gazetemizde Cuma günü yayınlanan haber-ilan… İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin çeşitli alanlarda oluşturduğu konsey ya da kurulların anlatıldığı ‘Başkan Tugay kentin tüm dinamiklerini harekete geçiriyor’ başlıklı ilandan öğrendiğimize göre oluşturulan konseyler şunlar: Yapay Zeka Konseyi, Gastronomi ve Gıda Konseyi, Tarım ve Çevre Konseyi, Eğitim Konseyi, Yapı Teknolojileri Konseyi, Turizm Konseyi, Spor Konseyi. Bir de kurullar var: Arkeoloji Kurulu, Körfez Ekoloji Kurulu, Zeytin Kurulu. Herhalde bir ‘Sanat Konseyi’ oluşturmayı düşünmemişler.
İzmir’in ‘ortak akıl’la kalkınacağını söyleyen başkanın ‘İzmir Kültür Konuşuyor’ (İzmir Talks Culture) mottosu ile bir Kültür Politikaları Çalıştayı düzenleyerek bu eksikliği gidermeyi planladığı söylenebilir. Herhalde öyledir dedim ve merakla ‘Kültür Politikaları Çalıştayı’na gittim. Meğerse kapalı bir çalıştaymış. Kapıdaki davetli listesinde adım yoktu. İzmir’e dört uluslararası etkinlik (Edebiyat-Sinema Buluşması, Film ve Müzik Festivali, Akdeniz Sinemaları Buluşması, Mizah Festivali) kazandırmış bir derneğin (Kültürlerarası Sanat Derneği) çağrılı olmamasına şaşırmadım elbette, çünkü bu etkinliklerin hepsinde Soyer’in imzası vardı… Ben de gazeteci şapkamla girdim içeri ve çalıştayı başından sonuna izledim.
SANATSIZ KÜLTÜR ÇALIŞTAYI
Çalıştaya sunulan, UCLG Kültür Komitesi işbirliği ile hazırlanan ‘Kültür Politikaları Belgesi Taslağı’ altı eksen üzerine yapılandırılmıştı: 1. Kültürü Bir Hak Olarak Tanımlamak ve Kültüre Erişim, 2. Kültür Yönetimi ve Kurumsal Kapasitenin Geliştirilmesi, 3. Kültür Ekonomisi ve Yaratıcı Endüstriler, 4. Kültürel Mirasın Korunması ve Yeniden İşlevlendirilmesi, 5. İklim Krizi, Ekoloji ve Kültür Politikaları’, 6. Dijitalleşme, Yeni Teknolojiler ve Kültür Politikaları Görüldüğü üzere ‘Sanat’ sözcüğüne gerek görülmemiş. Eş zamanlı gerçekleştirilen, ekolojiden arkeolojiye kültürün farklı katmanlarını konu alan bu tematik oturumlardan yalnızca ikisinde (Yaratıcı Ekonomiler ve Kütür Yönetimi) sanat alanından birkaç kurum temsilcisi yer alıyordu: ARKAS Sanat, Teos Kültür, Darağacı İnsiyatifi, Balconnection Project, Bergama Tiyatro Festivali, İstanbul Kültür Sanat Vakfı, Mersin’den Sanathane, UNESCO Milli Komisyonu, Institut français, Goethe Institut, İtalyan Kültür ve Dostluk Derneği…
İzmir’in yazarları, çizerleri, tasarımcıları, sinemacıları, tiyatrocuları, müzisyenlerine gerek duyulmamıştı anlaşılan. İzmir üniversitelerinin Güzel Sanatlar Fakülteleri, Devlet Opera ve Balesi, İzmir Devlet Tiyatrosu, İzmir Şehir Tiyatrosu, Bornova Belediye Tiyatrosu, Ege Tiyatrolar Birliği, TMMOB Mimarlar Odası, Türkiye Yazarlar Sendikası, İKSEV gibi sanat kurumları ve sivil toplum kuruluşları da gereksizdi! Ana oturum konuşmacıları arasında sanat alanlarından tek bir konuşmacı yoktu. Son oturumun moderatörü Ercan Kesal ve açılış konuşmalarından birini yapan (ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin neden artık UCLG’de olmadığını sorgulayan) eski Kültür Bakanlarımızdan yazar Suat Çağlayan dışında…
Çalıştay’ın en önemli eksiklerinden biri İzmir ilçeleri belediye başkanlarının ve kültür yöneticilerinin davet edilmemiş olmasıydı. Tugay dışında Çalıştay’da konuşan iki belediyeci daha vardı: UCLG’nin bölgesel konseyi MEWA’nın Kültür ve Turizm Komitesi üyesi Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras ve Atina Belediyesi Başkan Yardımcısı ve OPANDA (Atina Belediyesi Kültür, Spor ve Gençlik Kurumu) Başkanı Roxani Bei. Çalıştayın iki yabancı konuğu daha vardı: Kültür Politikalarında Küresel Eğilimler başlıklı bir konuşma yapan UCLG Kültür Komitesi Koordinatörü Dr. Jordi Pascual (Barselona) ve Hırvatistan’dan IRMO (Kalkınma ve Uluslararası İlişkiler Kurumu) Danışmanı Daniela Angelina Jelincic. Kültür Politikaları Çalıştayı’nın ilk gününde ayrı bir salonda düzenlenen B40 Balkan Kentleri Ağı’nın ‘Yerel Ekonomik ve Kültürel İşbirliği Çalışma Grubu’nun toplantısına hangi ülkeler katıldı bilemiyorum, o toplantıyı izlemediğim için…
UCLG’DEN İYİ UYGULAMALAR
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Kültür Sanat Dairesi’ne bağlı ‘Akdeniz Akademisi’nin düzenlediği Kültür Politikaları Çalıştayı kapsamında UCLG Kültür Komitesi’nin İyi Uygulamalar veri tabanından yararlanarak hazırlanan ‘Kültür Politikalarında İyi Uygulamalar: Dünyadan Örnekler’ kitabının yayınlanması olumlu bir çalışmaydı. Kitapta, ‘Kültürel Haklar’, ‘Kültürel Miras, Çeşitlilik, Yaratıcılık’, ‘Kültür ve Eğitim’, ‘Kültür ve Çevre’, ‘Kültür ve Ekonomi’, ‘Kültür Eşitlik ve Sosyal İçerme’, ’Kültür, Kentsel Planlama ve Kamusal Alan’, ‘Kültür ve Bilgi’, ‘Kültürün Yönetişimi’ başlıkları altında dünyadan iyi örneklere yer verilmiş.
Belediyenin Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay’ın moderatörlüğünde gerçekleşen kapanış oturumunun konuşmacısı ODTÜ’nün efsane hocası, Emeritus Profesör İlhan Tekeli idi. Tekeli, yaratıcı düşünceye herkesin katkı yapabileceği bir çerçevenin gerekliliğini ve kültürü herkesin farklı biçimde tanımladığını, aslında iki tür kültürden (antropolojik kültür ve yüksek kültür) söz etmek gerektiğini vurguladıktan sonra, belediyenin hazırladığı ‘Kültür Politikaları Belgesi Taslağı’ndaki yanlışları tek tek sıraladı. Yerel kalkınma yerine ‘yerinden kalkınma’nın temel alınması gerektiğini, getirilen politika önerilerinin ülkenin geneline ilişkin önerilerden farklı olmadığını, İzmir’in özeline ilişkin politikalar geliştirilmesi gerektiğini söyleyen Profesör Tekeli, Çalıştayda ‘Akdeniz kültürü’nden söz edilmemesini bir eksiklik olarak değerlendirdi.
Kaynak: BirGün
