Ermenistan’ın başkenti Yerevan’da yapılan ilk AB-Ermenistan Zirvesi’nin ardından taraflar ortak bildiri yayımladı. Bildiride, liderlerin Ortadoğu’daki son durumun dünyaya etkilerini ele aldığı aktarılarak gerginliğin azaltılması, sivil altyapının korunması ve tüm tarafların uluslararası hukuka uyması çağrısı yapılarak, Ortadoğu’da barış ve istikrarın yalnızca diyalog ve diplomasi yoluyla sağlanabileceği vurgulandı.
Bugün yapılan zirvenin AB-Ermenistan ilişkilerinin derinleştirilmesinde “tarihi dönüm” noktası olduğu belirtilen bildiride, “İkili ilişkilerimizin derinleşmesi, Güney Kafkasya ve ötesinde barış, istikrar ve refaha yapılan yatırımdır” ifadeleri kullanıldı.
Ortak bildiride, Türkiye-Ermenistan ve Azerbaycan-Ermenistan arasında ilişkilerin normalleşmesine yönelik çabaların takdirle karşılandığı ifade edilerek, AB’nin bölgedeki “tüm iletişim kanallarının kapsayıcı şekilde” yeniden açılmasına tam destek verdiği kaydedildi.
Tarafların Rusya-Ukrayna Savaşı hakkında endişelerini dile getirdiği aktarılan bildiride, uluslararası hukuk ilkelerine dayalı kapsamlı, adil ve kalıcı barış sağlanmasına yönelik tüm çabaların desteklendiğine işaret edildi.
Bildiride, Ermenistan’ın Avrupa Polis Teşkilatı (Europol) ve sınır koruma ajansı Frontex gibi AB kuruluşlarıyla ilişkilerinin güçlenmesine destek verildiği kaydedilerek AB ile Yerevan’ın göç yönetimi ve düzensiz göçle mücadele gibi konularda işbirliğini geliştirmede kararlı olduğu vurgulandı.
AB Ermenistan Ortak Deklarasyonu
Avrupa Birliği ve Ermenistan arasında stratejik ortaklık deklarasyonundan öne çıkan maddeler şöyle;
- Ermenistan Cumhuriyeti (Ermenistan) ve Avrupa Birliği (AB) liderleri olarak bizler, 5 Mayıs 2026 tarihinde Erivan’da ilk Ermenistan-AB Zirvesi’ni gerçekleştirdik ve aşağıdaki sonuçlara vardık.
- Bugünkü Zirve, AB-Ermenistan ilişkilerinin derinleşmesinde tarihi bir dönüm noktasıdır.
- AB, Ermenistan ile ilişkilerini daha da güçlendirme; demokrasiye, insan haklarına, temel özgürlüklere ve hukukun üstünlüğüne saygı temelinde Ermenistan’ın egemenliğini ve kapsamlı reform gündemini destekleme konusundaki kararlılığını yeniden teyit eder.
- AB ayrıca Ermenistan’ın sektörel entegrasyon ve AB müktesebatına yakınlaşma yoluyla ikili ortaklığı yoğunlaştırma isteğini desteklemektedir.
- AB, Ermenistan halkının, ülkenin AB’ye yönelme niyetini ifade eden Mart 2025 tarihli “Ermenistan’ın AB’ye katılım sürecinin başlatılmasına ilişkin Kanun”un kabulüne dayanan Avrupa niyetini kabul eder.
- Ermenistan’ın geleceğinin vatandaşları tarafından özgürce ve demokratik bir şekilde belirlenmesi gerektiğini yeniden teyit ediyoruz.
- Kapsamlı ve Genişletilmiş Ortaklık Anlaşması (CEPA) ile AB-Ermenistan Ortaklığı Stratejik Gündemi’nde belirtildiği üzere, Ermenistan’ın gerçek ve sürdürülebilir bir demokrasi inşa etme konusundaki kararlılığını kabul ediyoruz.
- Ermenistan ve Azerbaycan arasındaki barışın daha da kurumsallaştırılması ve barış antlaşmasının imzalanıp onaylanmasının sağlanmasına yönelik çabaları takdirle izliyoruz.
- AB, Ermenistan ile Türkiye arasındaki ilişkilerin normalleşmesini ve bölgedeki tüm iletişim hatlarının egemenlik, toprak bütünlüğü, sınırların dokunulmazlığı ve karşılıklılık ilkeleri temelinde kapsayıcı bir şekilde yeniden açılmasını ve işlerlik kazanmasını tüm unsurlarıyla desteklemektedir.
- Ukrayna konusunda her iki taraf da büyük insani acılara neden olmaya devam eden ve küresel sonuçlar doğuran süregelen savaşla ilgili endişelerini dile getirmiştir.
- Ele aldığımız Ortadoğu’daki son gelişmeleri ve bunun getirdiği dünya genelindeki gerilimlerin düşürülmesi, itidal, sivillerin ve sivil altyapının korunması ile tüm tarafların uluslararası hukuka tam saygı göstermesi yönündeki çağrımızı yeniliyoruz.
- 270 milyon avroluk Dayanıklılık ve Büyüme Planı, Ermenistan’ın sosyo-ekonomik reform gündemini ilerletmeye ve enerji, ulaşım ile özel sektördeki yatırımları teşvik etmeye devam etmektedir.
- Global Gateway strateji planı kapsamında, Ermenistan’daki AB yatırımlarının 2,5 milyar avro’ya ulaşması beklenmektedir.
- Ermenistan-AB Bağlantısallık Ortaklığı’nı memnuniyetle karşılıyor; ulaştırma, enerji ve dijitalden oluşan üç ayağının stratejik öneminin altını çiziyoruz.
- Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Rotası’nın (TRIPP) uygulanmasındaki ilerleme, sürdürülebilir, güvenli ve kapsayıcı bölgesel bağlantısallığa katkıda bulunan kilit bir proje olarak kabul edilmiştir.
- Güvenli ve sürdürülebilir ulaşım bağlantılarını güçlendirmek amacıyla AB-Ermenistan Yüksek Düzeyli Ulaştırma Diyaloğu’nun başlatılmasını memnuniyetle karşılıyoruz.
- AB, Ermenistan’ın enerji güvenliğini, çeşitliliğini ve dayanıklılığını artırma çabalarını memnuniyetle karşılamakta ve Ermenistan’ın Karadeniz Denizaltı Elektrik Kablosu projesine dahil edilme olasılığını tanımaktadır.
- Nükleer güvenlik konusunda devam eden iş birliğine olan bağlılığımızı yeniden teyit ediyor ve Ermeni Nükleer Güç Santrali’nin devreden çıkarılmasına yönelik yol haritasının geliştirilmesini destekliyoruz.
- Dijital alanda, sınır ötesi işlemleri geliştirmek için e-imzaların karşılıklı tanınmasına yönelik teknik uyumluluk olanaklarını araştıracağız.
- AB, Ermenistan’ın yarı iletken teknolojilerinde iş birliğini güçlendirecek olan Yarı İletken Ortak Girişimi’ne (Chips JU) katılma niyetini memnuniyetle karşılar.
- Yapay Zeka alanında, AB Yapay Zeka Yasası (AI Act) ile uyumlu iş birliği olanaklarını araştırarak Ermenistan’ın AB Dijital Tek Pazarı’na entegrasyonuna yardımcı olacağız.
- 2024 yılında başlatılan Vize Serbestisi Diyaloğu’nda kaydedilen önemli ilerlemeyi memnuniyetle karşılıyor ve Vize Serbestisi Eylem Planı’nın etkin bir şekilde uygulanmasının önemini vurguluyoruz.
Kaynak: Agos