Dış Haberler

İran ile müzakereler ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki ablukası nedeniyle tıkanırken gerilim yükseliyor. İran ile ABD arasındaki ateşkes uzatılırken müzakerelere ilişkin tarafların pozisyonlarındaki farklılık sürüyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile ateşkesi, bitimine saatler kala “iki ülke arasındaki görüşmeler sonuçlanana kadar uzattığını” açıkladı. Trump, Tahran’ın Pakistan’a heyet göndermeyeceğini duyurmasının ardından İslamabad yönetiminin talebi üzerine İran tarafının anlaşma önerisini sunmasına kadar ateşkesin uzatıldığını duyurdu.

‘ABLUKA SÜRECEK’

Trump, orduya Hürmüz Boğazı’ndaki ablukayı sürdürme ve diğer tüm alanlarda hazır durumda kalma talimatı verdiğini kaydetti. İran hükümetinin ciddi şekilde bölünmüş olduğunu” öne süren Trump, ülkenin “finansal olarak çöktüğünü” ve “Hürmüz’ü açmak istediğini” iddia etti.

Savaşın 40’ıncı günü olan 8 Nisan’da Pakistan’ın arabuluculuğuyla ilan edilen ateşkesin süresi, dün öğlen saatlerinde dolacaktı. ABD ve İran arasında Pakistan’da gerçekleştirilmesi planlanan barış görüşmelerinin ikinci turunun yapılıp yapılmayacağına dair günlerdir belirsizlik vardı. Tahran, önceki gün müzakerelerin ikinci turuna katılmayacağını duyurmuştu.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise ABD’nin tek taraflı olarak ateşkesi uzatma kaTrump, İran’la ateşkesi bitimine saatler kala ‘süresiz’ uzatırken Hürmüz ablukasının süreceğini söyledi. Tahran ‘gerekli koşullar oluştuğunda masaya döneceği’ sinyali verdi. İran ordusu Hürmüz’de iki tankere el koydu rarına ilişkin, “İran’ın çıkarlarını yerine getirmek ve İran halkının kazanımlarını pekiştirmek açısından mantıklı ve gerekli zeminin oluştuğu sonucuna vardığımızda adım atacağız” dedi. Tahran, ABD’nin Hürmüz’deki ablukasını “ateşkesin ihlali” ve “savaş sebebi” olarak görüyor.

KÖRFEZ’İ UYARDI

İran Devrim Muhafızları ise olası yeni saldırılara karşı tam hazırlık içinde olduklarını açıkladı. Yeniden çatışma çıkması halinde “düşmanın kalan varlıklarına ezici darbeler indirileceği” uyarısı yapılan açıklamada, ABD üslerine ev sahipliği yapan Körfez ülkelerini de “petrol üretimini durduracak saldırılarla” tehdit etti.

TANKER MİSİLLEMESİ

İran Devrim Muhafızları ayrıca “izinsiz hareket edip navigasyon sistemlerini manipüle ederek deniz güvenliğini tehlikeye attıkları” gerekçesiyle birisi İsrail bağlantılı iki ticari gemiye müdahale ederek kontrol altına aldığını açıkladı. Açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin ihlalinin İran’ın “kırmızıçizgisi” olduğu belirtildi. Söz konusu gelişme, İran ordusunun Umman Denizi’nde “uyarıları dikkate almadığı” gerekçesiyle bir konteyner gemisine ateş açtığının bildirilmesi sonrası geldi.

∗∗∗

ÇİN’DEN TRUMP’IN İDDİALARINA YANIT

Çin, ABD’nin 19 Nisan’da Umman Körfezi’nden Hürmüz Boğazı’nı geçmeye çalışırken müdahalede bulunarak el koyduğu İran bayraklı kargo gemisinde Çin’den gelen, savaşa destek sağlamaya yönelik malzemelerin olduğu iddiasını reddetti. Pekin, uluslararası yükümlülüklerine uygun davrandığını açıkladı. Trump, “Touska” adlı gemide Çin’den İran’a gelen bir “hediye” olduğunu öne sürmüştü.

∗∗∗

ABD, IRAK’IN PETRO-DOLARINI KESTİ

Ortadoğu’da sıcak çatışmaya ara veren ABD, Tahran’a bölgede desteklediği milisler üzerinden baskıyı artırma adımlarına hız verdi. Trump yönetimi, Irak’a yönelik petrol gelirleri sevkiyatını durdururken güvenlik işbirliği programlarını da askıya aldı. The Wall Street Journal’ın ABD ve Iraklı yetkililere dayandırdığı özel haberine göre, Federal Reserve Bank of New York hesaplarında tutulan Irak petrol gelirlerinden oluşan yaklaşık 500 milyon dolarlık dolar sevkiyatı, ABD Hazine Bakanlığı tarafından bloke edildi. Yetkililer, kararın İran destekli milis gruplara ilişkin güvenlik endişeleri nedeniyle alındığını aktardı. Washington ayrıca Tahran destekli milis saldırıları sona erene ve Bağdat, söz konusu gruplara karşı somut adımlar atana kadar Irak ordusu ile bazı askeri eğitim programlarını durdurdu. Haberde, Badr Tugayı, Kataib Hizbullah ve Asaib Ehlül Hak gibi İran’a yakın milis grupların Irak siyasetinde ve finans sisteminde güçlü bir etkiye sahip olduğu vurgulandı. ABD’nin 2003 işgali sonrası dönemde Irak’ın petrol gelirleri New York Fed hesaplarında tutuluyor ve ülkeye nakit transferi ABD tarafından gerçekleştiriliyor.

∗∗∗

‘AMERİKA’NIN MÜHİMMATI KALMAYACAK’

ABD ordusunun İran ile yürüttüğü savaş sırasında kilit füze stoklarının büyük bölümünü tükettiği ve Çin gibi denk rakiplerle olası bir çatışma için yetersiz kaldığı belirtildi. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) raporuna göre kritik mühimmat envanterinin savaş öncesi seviyelere dönmesinin 3 ila 5 yıl süreceği belirtildi. Uzmanlar ve kaynaklar, Pentagon’un bu yılın başında füze üretimini artırmak için bir dizi sözleşme imzaladığını, ancak kapasite artışının teslimat süresini kısaltmadığını söyledi.

Kaynak: BirGün