İstanbul’da sel riskinin en yüksek olduğu beş ilçe belirlendi. Beş ilçe arasında Avrupa Yakası’ndaki noktalar ön plana çıkıyor.
İklim değişikliğiyle birlikte etkisi ve sayısı son yıllarda artan seller, yoğun yapılaşmayla birleşip ciddi riskler oluştururken kent içindeki drenaj sorunları ve betonlaşma, yağışların taşkınlara dönüşmesine zemin hazırlıyor.
Bu nedenle, İstanbul Teknik Üniversitesi ve İBB Afet Koordinasyon Merkezi (AKOM) işbirliğiyle İstanbul için sel riski haritası hazırlandı.
Projenin yürütücüsü Afet Yönetimi Enstitüsü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ömer Ekmekçioğlu, iklim değişikliği ve yoğun kentleşme baskısıyla şiddetli yağışlara bağlı sel olaylarının artması nedeniyle çalışmayı Türkiye’de nüfusun en yoğun olduğu İstanbul’da gerçekleştirdiklerini belirtti.
İstanbul’un ilçe bazlı sel risk haritalandırması başlıklı çalışmada kentin ilçe ölçeğindeki sel riskleri, Türkiye’de ilk kez yapay zeka tabanlı bir karar destek algoritmasıyla ve tehlike, maruziyet, kırılganlık unsurlarıyla birlikte ele alınarak değerlendirildi.
TÜM İLÇELER TEK TEK İNCELENDİ
Çalışmada riski artıran faktörlerin yanı sıra bölgedeki uyum kapasitesi gibi riski azaltıcı unsurları da değerlendirdiklerini kaydeden Ekmekcioğlu, şunları kaydetti:
“- Tehlike bağlamında yaklaşık 15 farklı göstergeyi, risk bağlamında ise hem kırılganlık hem de maruziyet olarak toplamda yaklaşık 20 göstergeyi ilçe bazlı olarak belirledik.
– Her bir göstergeye ilişkin verileri toplayarak analiz ettik ve İstanbul genelinde sel riskinin mekansal dağılımını ortaya koyduk.”
SEL RİSKİNİN EN YÜKSEK OLDUĞU İLÇELER
Çalışmaya göre, sel riskinin en fazla olduğu ilçeler şöyle sıralandı:
- Fatih
- Gaziosmanpaşa
- Bağcılar
- Güngören
- Beyoğlu
Sel riskinin en az ilçeler ise Adalar, Şile, Silivri, Sarıyer ve Çekmeköy olarak belirlendi.
Ekmekcioğlu, Avrupa Yakası’nda Silivri, Çatalca ve Sarıyer’in bazı bölgeleri ile Anadolu Yakası’nda Şile’de sel riskinin görece daha az olduğunu aktardı.
İSTANBUL’DA SEL RİSKİ OLAN İLÇELER SIRALAMASI
Ekmekcioğlu’nun verdiği bilgilere göre, ilçelerin sel riski sıralaması ve risk puanları şöyle:
Sıralama İlçeler Risk Puanı
1 Fatih 0,7750
2 Gaziosmanpaşa 0,7505
3 Bağcılar 0,7340
4 Güngören 0,7305
5 Beyoğlu 0,7211
6 Bahçelievler 0,7109
7 Bayrampaşa 0,7093
8 Zeytinburnu 0,6812
9 Esenler 0,6616
10 Kağıthane 0,6516
İSTANBUL’DA SEL RİSKİ OLAN İLÇELER SIRALAMASI
11- Şişli 0,6392
12- Esenyurt 0,6142
13- Küçükçekmece 0,5816
14- Kadıköy 0,5615
15- Ataşehir 0,5366
16- Ümraniye 0,5339
17- Üsküdar 0,5297
18- Bakırköy 0,4818
19- Sultanbeyli 0,4576
20- Sultangazi 0,4542
İSTANBUL’DA SEL RİSKİ OLAN İLÇELER SIRALAMASI
21- Kartal 0,4478
22- Beşiktaş 0,4301
23- Avcılar 0,4090
24- Beylikdüzü 0,3983
25- Sancaktepe 0,3941
26- Maltepe 0,3803
27- Pendik 0,2895
28- Başakşehir 0,2880
29- Arnavutköy 0,2877
30- Tuzla 0,2865
İSTANBUL’DA SEL RİSKİ OLAN İLÇELER SIRALAMASI
31- Büyükçekmece 0,2821
32- Eyüpsultan 0,2685
33- Çatalca 0,2371
34- Beykoz 0,2338
35- Çekmeköy 0,2212
36- Sarıyer 0,1880
37- Silivri 0,1831
38- Şile 0,1377
39- Adalar 0,1376
“İSTANBUL’UN YÜZDE 10’U YÜKSEK TEHLİKE ALTINDA”
Riskin en önemli unsurunun insan varlığı, dolayısıyla nüfus ve yapılaşma olduğunu kaydeden Ekmekcioğlu, şu bilgileri paylaştı:
“- İstanbul’un özellikle merkez kuşağına baktığımızda yani nüfus yoğunluğunun fazla olduğu Esenler, Güngören, Bağcılar gibi bölgelere baktığımızda buralarda sel riskinin fazla olduğunu gözlemleyebiliyoruz.
– Bizi aynı zamanda bu noktada geçmişte meydana gelmiş kronik sel baskınları doğruluyor. Yine keza Fatih’i de buna örnek verebiliriz. Avrupa Yakası’nda bu ilçelerden bahsedebiliriz. Anadolu Yakası’na geldiğimizde de Üsküdar, Ümraniye, Ataşehir, Kadıköy gibi ilçelerde sel riskinin Anadolu Yakası içerisinde yüksek olduğunu ifade edebiliriz.
Ancak Avrupa Yakası’ndaki ilçelerle kıyaslandığında burada sel riskinin biraz daha düşük olduğunu gözlemliyoruz.”
Riskin yüksek olduğu bölgelerin İstanbul nüfusunun önemli bir bölümünü barındırdığına dikkati çeken Ekmekcioğlu, şöyle devam etti:
“- İstanbul için yaptığımız tehlike analizlerinde esasında şunu gördük, İstanbul’un yüzey alanı bakımından yaklaşık yüzde 10’luk bir kısmı yüksek tehlike, yüzde 10’luk bir kısmı orta tehlike, yüzde 80’lik bir kısmı ise düşük ve çok düşük olarak ifade edebileceğimiz kategorilerde sel tehlikesi altında.
– Ancak tekrar söylemek gerekir ki dikkat edilmesi gereken nokta özellikle yüksek tehlike altında olarak ifade ettiğimiz yüzde 10’luk bir yüzey alanı kısmı. Çok ciddi bir nüfus yoğunluğunu barındırıyor. Bu bölgelerde nüfus yoğunluğunun etkisiyle sel riski artıyor.”
SEL RİSKİNİ AZALTMAK İÇİN ÖNERİLER
Ömer Ekmekcioğlu, sel riskini azaltmak için şu önerilerde bulundu:
“- İstanbul gibi yoğun kentleşmiş bir şehirde biz aslında doğa temelli çözümleri, yağmur suyu hasadı, yağmur bahçeleri, geçirimli zeminler gibi doğadan esinlenen çözümleri öneriyoruz.
– Bu noktada özellikle çatılarda yağmur suyunun biriktirilmesi, hem yağmur suyunun geri kazanımı bağlamında farklı bir kullanım alternatifi olarak değerlendirilmesini hem de özellikle çok hızlı şekilde yağmur suyunu akışa geçiren çatılarda yağmur suyunun tutulması ve yağışın akışa dönüşmesinin geciktirilmesi, İstanbul’da sel tehlikesiyle baş etme noktasında hayata geçilecek önemli unsurlar olarak karşımıza çıkıyor.”
Kaynak: NTV Türkiye
