Özgür Özel’in yeni bir siyasi parti kurmak için harekete geçmesi ve çok sayıda CHP milletvekilinin de bu partiye katılacağı yönündeki iddialar sonrası yeni oluşumun TBMM’de 90 milletvekilinin üzerine ulaşabileceği konuşuluyor.

Partinin kısa sürede grup kurabileceği değerlendirmeleri öne çıkarken, siyasi partilere yapılan devlet yardımından yararlanıp yararlanamayacağı da gündem oldu. Ancak mevcut yasal düzenlemeler, milletvekili transferiyle oluşacak yeni bir partinin Hazine yardımından yararlanmasının önünü kapatıyor.

‘Ölçüt sandıktan çıkan oy’

Cumhuriyet’ten Merve Kılıç’ın haberine göre, 2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası’nın ek 1’inci maddesine göre siyasi partilere yapılacak devlet yardımı, son milletvekili genel seçiminde aldıkları oy oranına göre belirleniyor. 

Yasaya göre devlet yardımından yararlanabilmek için partinin son milletvekili genel seçimine katılmış ve geçerli oyların en az yüzde 3’ünü almış olması gerekiyor. Bu nedenle CHP’den ayrılacak milletvekilleriyle kurulacak yeni parti, Meclis’te grup kursa hatta TBMM’de 90’dan fazla milletvekiline ulaşsa bile Hazine yardımı alamayacak. Çünkü yeni kurulacak parti, 2023 milletvekili genel seçimine katılmadığı için seçimlerden elde edilmiş bir oy oranına sahip bulunmuyor. 

Yeni partinin devlet yardımı alabilmesi ancak katılacağı ilk milletvekili genel seçiminde en az yüzde 3 oy alması ve buna bağlı olarak bir sonraki yardım dönemine hak kazanmasıyla mümkün olacak.

Siyasi partilere Hazine yardımı

Türkiye’de siyasi partilere yapılan Hazine yardımı sistemi yıllar içinde çeşitli değişikliklere uğradı:

• 1965: Siyasi partilere devlet yardımı ilk kez yasal zemine kavuştu.
• 1971: Anayasa Mahkemesi, devlet yardımına ilişkin ilk düzenlemeleri iptal etti. Sonraki yıllarda sistem yeniden şekillendirildi.
• 1983: 2820 sayılı Siyasi Partiler Yasası yürürlüğe girdi. Devlet yardımının esasları yeniden belirlendi.
• 1995: Anayasa’nın 68. maddesinde yapılan değişiklikle siyasi partilere “yeterli ve hakça mali yardım” yapılacağı hükmü Anayasa’ya girdi. Böylece Hazine yardımı anayasal güvenceye alındı.
• 2000’li yıllar: Devlet yardımı kriterleri çeşitli yasal değişikliklerle yeniden düzenlendi. Yardımdan yararlanacak partilerin seçimlerde alması gereken oy oranı ve yardımın hesaplanma yöntemi değiştirildi.
• 2014: Yapılan düzenlemeyle Hazine yardımından yararlanmak için gerekli oy oranı yüzde 7’den yüzde 3’e indirildi. Böylece daha fazla partinin devlet yardımından yararlanmasının önü açıldı.

Hangi parti ne kadar aldı?

2025 yılı bütçe gelirleri baz alınarak partilere aktarılan Hazine yardımı toplamda yaklaşık 5 milyar TL seviyesinde gerçekleşti.

Son genel seçimlerdeki (14 Mayıs 2023) oy oranları esas alınarak 2025 yılı Ocak ayında partilerin hesaplarına yatırılan yaklaşık Hazine yardımı miktarları şöyle:

AKP: 2 milyar TL

CHP: 1,44 milyar TL

DEM Parti: 570 milyon TL

MHP: 540 milyon TL

İYİP: 480 milyon TL

soL Haber’i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri ve özel haberlerimizi kaçırmayın.