İsmail Şahin – Duygu Erdoğan / İSTANBUL – Altın fiyatında geçen hafta başlayan düşüş dalgası yeni işlem gününde sert bir rüzgârla karşı karşıya kaldı. Yeni işlem gününe bankaların satış kanallarında 6 bin liranın altını görerek açan gram altın, yatırımcıları farklı beklentilere yönlendirdi. Haftaya hızlı bir başlangıç yapan kuyumcular, ‘gram ve çeyrek altın var mı’ sorusuyla kapılarını açtı. Ancak ardındanABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik saldırılara 5 gün erteleme talimatı vermesiyle gün içinde seyir 4 bin 260dolar seviyesinden 4 bin 390 dolara kadar çıktı.
Yeni yıla 4 bin 321 dolar seviyesinden başlayan altının onsu, 29 Ocak’ta 5 bin 600 doların üzerine çıkarak tüm zamanların rekorunu kırmıştı. Ancak ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının dördüncü haftasına girmesi ve petrol fiyatlarının 100 dolar üzerinde seyretmesi, piyasalardaki faiz indirimi rüzgarınıgeçen haftatersine çevirdi.Enflasyon endişelerinin tetiklenmesi ve küresel faiz artışı beklentilerinin güçlenmesiyle nedeniyle ise altın ons fiyatı haftaya yüzde 6’dan fazla değer kaybederek 4 bin 200 doların altını gördü. Gün içindeki toparlanma ile yeniden 4 bin 350 dolar seviyesinde hareket etti.
Gümüş onsta ise fiyat güne 61 dolardan başlarken 67 dolara kadar çıktı. Brent petrol 110 doların üzerindeki seyrini 90 dolara kadar düşürürken; açıklamanın ateşi söndükten sonra yeniden 100 dolar civarında yer buldu.
Dövizi bozduran altın için koştu
Yurt içi piyasalarda yatırımcı altın piyasasını anlık takibe geçerken, buna göre hızlı hareket etti. Dün sabah saatlerinde piyasada yılbaşından bugüne kadarki en hızlı düşüşünü yaşayan altın piyasasından yararlanmak isteyenler Kapalıçarşı’ya koşarak önce elindeki dövizleri bozdurdu ardından altın alma sırasına girdi.Büyük altın üreticilerinin önünde 30 metreyi bulan uzun kuyruklar oluştu. Altın kuyruğunda olan ismini açıklamayan bir vatandaş, alım fırsatı gördüğü için gram altın almaya geldiğini ifade etti. Bir başka vatandaş ise dolar çok değerlendi, elimdeki dövizleri satıp altına yatırmaya karar verdim” dedi.
Hoşgör Pırlanta’nın sahibi Ceyhan Hoşgör, altının bu savaş ortamında normalde yükselmesi gerektiğini belirterek, “Ama yaşadığımız bu savaş petrol savaşı ve petrolü satın almak için başta ABD merkez bankası elindeki altını satıyor. Şu anda bir alım fırsatı var ve bireysel yatırımcı bunu değerlendiriyor. Sene başında 5 bin dolar seviyelerinde olan ons altın savaşla birlikte tepetaklak oldu. Ancak ben yıl sonunda 5.700-6.200 dolar bandından olacağına inanıyorum. Çünkü bu savaşın sürdürülebilir bir yanı yok bir kaç aya kadar sona ermesini bekliyorum” diye konuştu.
Gümüş Takı Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (GÜMSİAD) Başkan Yardımcısı Mustafa Özcan ise zirveden yarı yarıya düşen gümüşte satış baskısının altından daha fazla hissedildiğini dile getirdi. Özcan, “Aralık ayında gümüş aşırı yükselişe başladı. Altınla fark kapandı ama şimdi merkez bankaları petrol almak için elindeki değerli madenlerin hepsini satıyor, o yüzden altının yanı sıra gümüş, platin gibi diğer değerli madenler de yükseliyor” diye konuştu.
Asya’dan başlayarakABD ve Avrupa’ya
Ortadoğu’daki savaşın dördüncü haftasına girmesi ve ABD ile İran’ın enerji tesislerine yönelik yeni saldırı tehditleriyle piyasalar haftaya sert düşüşlerle başadı. Japon Nikkei 225 endeksi yüzde 4.8 düşerken, Güney Kore’nin Kospi endeksi yüzde 5.5’ten fazla geriledi. Değerli metaller de yükselen petrole yönelik ilgi sayesinde satış baskısıyla sert bir düşüş yaşadı ve son 4 ayın dibini gördü.
ABD’de enflasyonun hızlanabileceği öngörülerinin artmasıyla para piyasalarındaki fiyatlamalarda bu yıl için ABD Merkez Bankasına (Fed) yönelik faiz indirimi beklentileri ortadan kalktı. Çatışmaların uzayabileceğine yönelik senaryoların güç kazanmasıyla piyasa fiyatlamaları sıkılaşma olasılıklarına kaymaya başladı. Enerji fiyatlarından kaynaklı Avrupa’da artan enflasyon endişesi merkez bankalarının politika adımlarına yönelik “şahin” öngörüleri güçlendirdi. Avrupa Merkez Bankasının (ECB) gelecek ayki toplantısında faiz artırımına gidebileceği beklentileri yüzde 78 ihtimalle fiyatlanmaya başladı. Artan enflasyon endişeleri bölge tahvil piyasalarında yukarı yönlü baskı yaratmaya devam ediyor.
‘Güvenli liman’dan likit kaynağına
Analistler, hisse senedi piyasalarındaki sert düşüşlerin, yatırımcıları diğer varlıklardaki teminat açıklarını kapatmak için yüksek likiditeye sahip altın pozisyonlarını nakde dönüştürmeye zorladığını belirtiyor. Bu süreçte altının, geleneksel bir ‘güvenli liman’olmaktan ziyade acil bir ‘likidite kaynağı’olarak kullanıldığı vurgulanıyor.
Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması nedeniyle Brent petrolün varil fiyatının uluslararası vadeli piyasalarda bir süre 110 doların üzerinde seyretmesi, nakliye ve üretim maliyetlerini artırarak enflasyonist baskıyı besliyor. Merkez bankalarının faiz oranlarını öngörülenden daha yüksek seviyelerde tutabileceği endişesi doları güçlendirirken, altın ve gümüş gibi faiz getirisi olmayan varlıkların cazibesini azaltıyor.
‘Tüm ülkeler tehdit altında’
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, Ortadoğu’daki savaşın yol açtığı enerji krizinin küresel ekonomiyi “büyük bir tehdit” altına aldığını belirterek, “hiçbir ülke bu etkilerden muaf olmayacak” uyarısında bulundu. Avustralya’nın başkentindeki Ulusal Basın Kulübü’nde konuşan Birol, mevcut enerji krizini 1970’lerdeki krizlerle ve Rusya’nın 2022’deki Ukrayna işgalinin etkileriyle karşılaştırdı:“Mevcut durumdaki bu kriz, iki petrol krizi ve bir doğal gaz krizinin birleşimi gibi.”Birol, bölgedeki en az 40 enerji tesisinin dokuz ülkede ciddi veya çok ciddi şekilde hasar gördüğünü söyledi.
Piyasa ne bekliyor?
Analistler, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki enerji santrallerine yönelik tehditlerini hayata geçirip geçirmemesine bağlı olarak, altının kısa vadede teknik nedenlerle bir sıçrama yapmaya hazır olduğunu söyledi. Kapalıçarşı bölgesi kuyumcularından Nazar Özsahakyan, 3 aylık süreçte altında fiyatın düşüş seyrinde yatay bir yön izleyeceğini tahmin ettiklerini söylüyor. Özsahakyan, “Ancak altında küresel bir gerçek vardır, ‘altın kaybetmez, yine eski rekorunu bulur ve geçer’, bu nedenle altın yatırımının beklemesi olmaz. Daha az ve daha çok kârı olur. Dün alan da kârda, bugün alan da” dedi.
Brent petrol bir yukarı bir aşağı
Cuma günü 107.37 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 106.41 dolardan tamamlamıştı. Haftaya 113 dolardan başlayan Brent petrol, gün içinde 90dolar seviyesine kadar indi. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 87.75 dolardan alıcı buldu.Petroldeki düşüşte, Trump’ın Savaş Bakanlığı’na, İran enerji santrallerine ve enerji altyapısına yönelik her türlü askeri saldırıyı beş günlüğüne erteleme talimatı verdiğine yönelik açıklaması etkili oldu. Ancak ardından piyasada yeniden 100 doların civarında fiyatlanma devam etti.
Kaynak: Milliyet
