Avrupa’da etkili olan ve onlarca insanın ölümüyle yankı bulan sıcak hava krizi Türkiye için de alarm veriyor. Uzmanlar normalin üstünde seyredecek hava sıcaklığının insanların yanı sıra tarımı da direkt etkileyeceği uyarısında bulundu.
Geçtiğimiz son iki yıl 65 yılın en kurak dönemi olarak belirlenirken uzmanlar yaşanacak iklim krizinin suya bağımlı olan buğday, mısır, ayçiçeği, pamuk gibi stratejik tarım ürünlerini direkt olarak etkileyeceğine dikkat çekti.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü’ne göre Türkiye’de yeni haftada aşırı sıcak hava dalgası etkili olacak. Bugün 31 derece olması beklenen İstanbul’daki sıcaklık Salı günü tavan yapacak. Bazı yerlerdeyse sıcaklık 50 dereceye kadar yükselecek.
EN BÜYÜK RİSK BUĞDAYDA
TMO’nun düşük alım fiyatı açıkladığı buğday en büyük riske gebe. Dün 100 hektarlık buğday tarlası sıcak hava muhalefeti nedeniyle yanarken Çiftçiler Sendikası (Çiftçi-Sen) Genel Başkanı Ali Bülent Erdem, ilerleyen günlerde buğday tarlalarında yangınlar ve rekolte düşüşün çok olağan olduğunu söyledi. Sıcakların ürünlere etkisini değerlendiren Erdem, “Tarlaların cayır cayır yandığını göreceğiz tarlaların. Geleneksel tarıma geçmeden kriz çözülemez. Şirketlerin gıda sistemi yerine, halkın gıda sistemi olan ‘gıda egemenliğini’ inşa etmemiz gerekiyor” dedi. Diğer yandan TMO’nun bu sezon için buğday alım fiyatını ton başına 16 bin 500 lira olarak açıklamasına üreticiler maliyeti karşılamadığı gerekçesiyle eylemler yaparak tepki göstermişti.
DÜŞÜŞ BEKLENİYOR
Sıcaklık artışından en fazla etkilenen ürünlerin başında stratejik öneme sahip tahıllar geliyor. AB verilerine göre, bu yıl Avrupa genelinde toplam tahıl üretiminin geçen sezona kıyasla yüzde 3,2 ila yüzde 4 gerileyebileceği tahmin ediliyor. Özellikle temel gıda maddesi olan yumuşak buğday üretiminde yüzde 6,2’lik bir düşüş öngörülüyor.
SÜT VERİMİNİ DÜŞÜRÜYOR
Aşırı sıcaklar tarımsal üretim kadar hayvancılık sektörünü de yakından etkiliyor. Yüksek sıcaklık ve nem endeksinin yükselmesi nedeniyle çiftlik hayvanlarında “ısı stresi” baş gösterdi. Veteriner hekimler ve hayvancılık birlikleri, sıcaklıklar nedeniyle yem tüketimi azalan süt ineklerinde süt veriminin kayda değer oranda düştüğünü rapor etti.
YİNE ÜRETİCİ ETKİLENECEK
Sıcakların buğday üzerinde yaratacağı etkisini değerlendiren Çifti-Sen Genel Başkanı Ali Bülent Erdem, halihazırda zarar eden buğday üreticisine bir darbe daha vuracağını söyledi.
Erdem, yaşanacak iklim sorununu “Çiftçi artık ne üretirse üretsin kazanamıyor. Buğdayda yaşanan bu süreci, sırasıyla diğer tarım ürünlerinde de göreceğiz. Buradaki asıl problem, küresel iklim değişikliğinde bize dayatılan tarım tarzının rolüdür. Endüstriyel tarım ve endüstriyel hayvancılık, iklim krizinde çok büyük bir paya sahip ve bu durumdan en çok etkilenen yine üreticinin kendisi oluyor. Bu meselenin çözülebilmesi için gıda sisteminin kökten değişmesi gerekiyor. Geleneksel tarım döngüsüne geri dönülmediği sürece bu problemleri çok daha ağır şekilde yaşamaya devam edeceğiz. Mevcut endüstriyel tarım modeli çok kırılgan ve büyük zararlara yol açıyor” diye değerlendirdi.
Tarımın kendi doğal döngüsünden ve ekolojik yapısından kopartılmış durumda olduğunu söyleyen Erdem, bugün üretimin ancak kimyasal ilaçlar ve gübrelerle yapılabildiğini kaydetti. “Bizim tarımı yeniden kendi ayakları üzerine dikmemiz bitkisel üretim ile hayvansal üretimin bir arada yapıldığı, bildiğimiz geleneksel köylü tarımına ve yerel tohumlara dönmekle mümkündür. Yerel tohumlar kuraklığa karşı çok daha dayanıklıdır. Şirketlerin gıda sistemi yerine, halkın gıda sistemi olan ‘gıda egemenliğini’ inşa etmemiz gerekiyor. Bu sadece çiftçilerin tek başına yapabileceği bir iş değil; gıdaya en çok ihtiyaç duyanların, yoksulluktan etkilenenlerin, ekolojistlerin ve gençlerin ortak mücadelesiyle, kamudan ve devletten talep edilmesi gereken bir süreçtir” dedi.
Hasat yapılmamış tarlalarda sorunun derin olduğunu kaydeden Erdem, şöyle devam etti: “Aşırı sıcaklar nedeniyle buğday tarlada yanar. Hasat öncesi ürünün yanması çok tehlikeli ve üzücü bir durumdur. Hasat dönemi bitene kadar diğer ürünlerde de benzer riskler devam edecek. Yaşanan ve yaşanacak felaketler ancak uzun vadeli ve kararlı bir mücadelenin sonucunda düzelebilir.”
BUĞDAYIN ANA VATANIYIZ
“Burası buğdayın ana vatanı” diyerek buğdayda gelinen noktaya tepki gösteren Erdem, son olarak şunları kaydetti: “Türkiye buğdayın ilk evcilleştirildiği toprak. Kendi topraklarımızda buğdayla ilgili bu kadar büyük sorunlar yaşamamız ve ithalata bağımlı hale gelmemiz gerçekten çok acı. Bu toprakların tarihsel mirasına ve üretim potansiyeline yakışmayan sonuçlarla karşı karşıyayız.”
***
ÜRETİCİ DOLUYA TUTULDU
Dicle ve Fırat Nehirleri arasında yer alan Mezopotamya Ovası’nda, hasat sezonu başladı. Mardin’in önemli tarım merkezlerinden biri olan ovada, üreticiler girdi fiyatlarındaki artış tepki gösterdi. “Yağmurdan kaçarken doluya tutulduk” diyen üretici Sabri Acar, borçlar nedeniyle traktörünü satmayı düşündüğünü söyledi. Acar, “Dönüm başı 18 lira giderimiz var. TMO, 45 gün para vermediği için biçerci ile yüz göz oluyoruz. Ne yapacağımızı bilmiyoruz. Bugün buğdayın kilosu 20 TL olmalı. Zararda olduğumuz için ikinci ürün ekmekte zorlanıyoruz” dedi.
Üreticilerin yaşadığı sorunların doğrudan kendilerini etkilediğini söyleyen biçerdöverci Ömer Çelik ise “Bizim payımıza düşen sadece zarar oluyor. Mazotun litresi 65 TL. Bir makine akşamdan sabaha kadar 450 litre yakıyor. Arkasında çalışan iki traktörün her biri de günlük ortalama 70-80 litre mazot tüketiyor. Çiftçiler ile biçerciler birbirine bağlı bir zincirin halkaları gibidir. Biri zarar ederse diğeri de zarar eder” diye belirtti.
Kaynak: BirGün