Deniz Burak BAYRAK

Türkiye’den bağımsız sanatçı ve küratörlere araştırma, üretim ve uluslararası etkileşim imkânları sunan SAHA Studio, 11’inci dönemini dönem sonu açık stüdyo etkinliğiyle tamamlıyor. Ocak-Haziran 2026 tarihleri arasında programa katılan sanatçılar Eda Gecikmez, Yekateryna Grygorenko, Zeynep Gürler, Elif Öner ve Furkan Öztekin’in altı aylık çalışma sürecinde geliştirdikleri yeni projeler, İMÇ’de bulunan SAHA Studio’da sanatseverlerle buluşuyor; ziyaret için son gün bugün.

Bu yıl İstanbul, Düzce, Ankara ve Tekirdağ’dan programa katılan beş sanatçı, altı aylık süreç boyunca hem kendi üretimlerini geliştirdi hem de Türkiye’den ve yurtdışından gelen sanat profesyonelleriyle de yoğun bir etkileşim ağı kurdu. Program kapsamında, SAHA Küratöryel Programı konukları da dâhil olmak üzere toplam 33 sanat profesyoneli sanatçılarla bir araya geldi. Atölye ziyaretleri, sunumlar ve birebir görüşmeler aracılığıyla gerçekleştirilen bu buluşmalar, sanatçıların devam eden projelerini uluslararası sanat çevreleriyle paylaşmalarına ve üretim süreçlerine yeni perspektifler kazandırmalarına olanak sağladı.

Dönemin önemli aşamalarından biri olan Ara Dönem Buluşması ise 27-28 Mart 2026 tarihlerinde gerçekleştirilmişti. Sanatçılar bu etkinlik kapsamında araştırma ve ön üretim süreçlerini ziyaretçilerle paylaşırken, devam eden projeleri için geri bildirim alma fırsatı da yakaladılar.

KENT, DİRENİŞ VE KOLEKTİF HAFIZA

Program kapsamında çalışmalarını sürdüren Eda Gecikmez, altı aylık süreci birbiriyle ilişkili iki proje üzerinden şekillendirmiş. Sanatçı ilk olarak, 2011-2015 yılları arasında toplumsal cinsiyet eşitsizliği, şiddet ve ayrımcılığa karşı kolektif mücadele yürüten Kırmızı Kart grubunun arşivini incelemeye başlamış. Sürecin 2’nci bölümünde ise kent içinde ortaya çıkan farklı direniş biçimlerine yönelen Gecikmez, resim, çizim, seramik ve buluntu nesneleri bir araya getirerek sürekli dönüşüm hâlindeki kent yaşamını ve bu yaşam içinde var olma biçimlerini sorguluyor.

AİDİYETE VE KİMLİĞE MİZAHİ YAKLAŞIM

Ukrayna kökenli ve Türkiye’de yaşayan sanatçı Yekateryna Grygorenko, ‘Buralı nasıl olunur?’ başlıklı projesinde aidiyet ve kimlik meselelerine odaklanıyor. Kişisel deneyimlerinden yola çıkan sanatçı, kültürel kimlik ile bürokratik sınırların birey üzerindeki etkilerini mizahi bir dille ele alıyor. Melez bir formu andıran bayrak figürü, matruşkalar ve çıkış noktası biyometrik fotoğraflar olan resimlerle semboller üzerinden ilerleyen proje, resmî tanımlamaların ötesinde yeni bir kimlik anlayışı öneriyor.

EFTENİ GÖLÜ’NÜN HAFIZASI

Düzce’de yaşayan sanatçı ve akademisyen Zeynep Gürler ise 2023 yılında başlattığı ‘Orada’ projesinin 2’nci ayağı olan ‘Tortu’ üzerinde çalışmayı sürdürmüş. Çalışmasının merkezine Düzce’de bulunan Efteni Gölü’nü yerleştiren Gürler, gölü doğal bir alan oluşunun ötesinde, mekânsal ve duyusal bir hafıza taşıyıcısı olarak değerlendiriyor. Düzenli yürüyüşler sırasında kaydedilen fotoğraf, video, çizim ve gözlemler, sanatçının ürettiği dokuma çalışmalarıyla birleşerek mekâna yayılan kapsamlı bir enstalasyona dönüşüyor.

İMÇ’DE GÖLGE OYUNU

Elif Öner’in geliştirdiği ‘Yıktın Perdeyi Eyledin Viran’ adlı proje ise gölge kavramını hem anlatısal hem de kavramsal bir araç olarak kullanıyor. Unkapanı ve çevresinin çok katmanlı tarihini mercek altına alan sanatçı, bölgenin geçmişindeki kesintileri, dönüşümleri ve süreklilikleri motifler üzerinden araştırıyor. Türk gölge tiyatrosundan ilham alan ‘Eşik’ adlı video çalışmasına, Osmanlı mezar taşları ile İMÇ’deki tekstil motiflerini bir araya getiren özel tasvirler eşlik ediyor.

AKTİVİST BİR ARŞİV

Son olarak, Furkan Öztekin’in ‘Nüks’ adlı projesi ise sanatçı ve aktivist Ceyhan Fırat’ın arşivine dayanıyor. Öztekin’in 2019-2021 yılları arasında birlikte çalıştığı Fırat’ın kişisel ve politik hafızasını merkeze alan çalışma; resim, fotoğraf, video ve yayınlar aracılığıyla çok katmanlı bir anlatı kuruyor. Sanatçının araştırma sürecinde derlediği arşiv malzemeleri ve kâğıt-renk çalışmaları stüdyo mekânına yayılıyor.

Bugünün herkese açık etkinlikleriyse şöyle:

• 12.00 – 19.00: Genel ziyaretler
• 16.00 – 17.00: Konuşma | Eda Gecikmez & Aslıhan Demirtaş
• 18.00 – 19.00: Konuşma | Yekateryna Grygorenko & Nergis Abıyeva

Kaynak: BirGün