Can Tim AKINCI / BERLİN
Almanya’da Die Linke’den (Sol Parti) Elif Eralp, eylül ayındaki seçimde Berlin Belediye Başkanı olmak için yarışacak isimlerden. Bunu başarırsa, Berlin Senatosu’nun başına geçen ilk Sol Partili siyasetçi olacak. Aynı zamanda Berlin’i yöneten Türkiye kökenli ilk siyasetçi olarak tarihe geçecek.
Almanya’nın başkenti ve en kalabalık kenti Berlin’de yaklaşık 2,5 milyondan fazla seçmenin oy kullanması beklenirken Eralp’e göre bu seçimin merkezinde tek bir mesele var: “Berlin’i yaşanabilir ve ödenebilir bir şehir yapmak için adayım. Bana göre temel mesele sosyal mesele, yani kira meselesi.”
Bu seçim onun gözünde sadece partiler arasında sıradan bir iktidar değişimi değil. Berlin’in sosyal geleceği açısından bir yön seçimi. Bundan sonra bu şehirde kimin yaşamaya devam edebileceği sorusu, seçim kampanyasının en önemli başlıklarından biri olacak. Yüksek kiralar, artan yaşam maliyetleri ve büyüyen yoksulluk artık sadece bazı semtlerin sorunu değil. Birçok Berlinlinin günlük hayatını belirliyor. Eralp bu nedenle siyasette temel bir yön değişimi gerektiğini söylüyor. Ona göre Berlin, “gelirinden ya da pasaportundan bağımsız olarak herkesin iyi ve onurlu yaşayabildiği” bir şehir olmalı.
TEMEL MESELE KİRALAR
Eralp’in kira politikasında öne çıkardığı araçlardan biri, eyalete ait konutlarda kira artışlarına sınır getirilmesi. Buna göre kamuya ait konutlarda kiraların daha fazla yükselmesinin siyasi kararlarla engellenmesi hedefleniyor. Berlin’de SPD öncülüğündeki eski sosyal demokrat, yeşil ve sol hükümet 2020’de tüm şehir için benzer bir kira tavanı kararı almıştı. Ancak Federal Anayasa Mahkemesi 2021’de bu yasayı iptal etti. Mahkemeye göre bu konuda yetki Berlin eyaletinde değil, federal hükümetteydi.
Eralp, CDU öncülüğündeki mevcut eyalet hükümetini ise konut piyasasındaki durumu daha da kötüleştirmekle suçluyor. Özellikle eyalete ait konutlardaki kira artışlarını eleştiriyor. Görevdeki Berlin Belediye Başkanı Kai Wegner hakkında şöyle diyor: “Kai Wegner son dönemde 400 bine kadar eyalete ait konutta kiraları yüzde 11 artırdı. Böylece kira sarmalını bizzat kendisi hızlandırdı.” Sol Parti bu gidişatı tersine çevirmek istiyor. Parti, eyalete ait konut şirketlerinde yeniden kira tavanı uygulamak istiyor. Eralp’e göre bu adım yüz binlerce Berlinli haneyi rahatlatacak.
Büyük emlak şirketlerinin kamulaştırılmasını da Eralp’in konut politikasının merkezinde yer alıyor. Amaç, büyük özel konut stoklarını kamu mülkiyetine geçirmek. Böylece bu konutlardaki kiralar daha sıkı biçimde denetlenebilecek. Berlin’de 2021’de yapılan referandumda oy kullananların çoğunluğu bu yönde karar vermişti. Sol Parti bu referandumun hayata geçirilmesini istiyor. Eralp, “Böylece şu anda büyük özel yatırımcılara bir emlak şirketlerine ait olan 220 binden fazla konutu kamu mülkiyetine almış oluruz”, diyor. Ona göre bu konutlar böylece sadece kâr mantığına bırakılmayacak ve yeniden kamu yararı doğrultusunda düzenlenebilecek. Polis sayısının artırılmasını ise Eralp temel çözüm olarak görmüyor. Ona göre polis “personel açısından iyi durumda”. Asıl bakılması gereken noktanın, “nerede bu kadar yoğun polis müdahalesine ihtiyaç olmadığı” olduğunu söylüyor. Bununla birlikte suçla mücadele ve ceza takibinin devam etmesi gerektiğini de vurguluyor.
ZORLA ÇÖZÜLMEZ
Özellikle 2023 yılbaşı olaylarından sonra köken ve göç üzerinden yürütülen tartışmaları eleştiriyor. O dönem CDU, Alman vatandaşı olan şüphelilerin ön adlarını sormuştu. Eleştirenlere göre bu talep, kişilerin göçmen kökenini görünür kılma girişimiydi. Eralp bu ön ad sorgulamasını “açıkça ırkçı bir kampanya” olarak nitelendiriyor. Daha genel olarak da şöyle diyor: “Irkçı anlatıların kullanıldığı ve suçun kökenle ilişkilendirildiği yerde, bu söylem nefreti ve olumsuz bir toplumsal iklimi güçlendirir.”
Seçimden sonra hükümet kurmak isterse, sosyal demokrat, yeşil ve sol partilerden oluşan bir koalisyon yeniden seçeneklerden biri olabilir. Berlin, mevcut CDU-SPD hükümetinden önce SPD, Yeşiller ve Sol Parti koalisyonu tarafından yönetiliyordu. Böyle bir ittifakın bu kez neden daha farklı işleyeceği sorusuna Eralp, o dönemde “elbette hatalar da yapıldığını” kabul ederek yanıt veriyor. Aynı zamanda önceki hükümetin sosyal projelerine işaret ediyor. Bunlar arasında ücretsiz öğle yemeği, ücretsiz okul sonrası bakım ve ücretsiz öğrenci ulaşım kartı vardı. Ona göre belirleyici olan, gelecekteki bir hükümetin sosyal meseleyi daha kararlı biçimde ele alması.
MAMDANI ÖRNEK OLDU
“Zohran Mamdani’nin seçim kampanyası bizim için kesinlikle bir örnek” diyor Eralp. New Yorklu sol siyasetçinin az sayıda temel sosyal talebe odaklandığını söylüyor. Ayrıca onun kampanyasının farklı topluluklardan insanları harekete geçirdiğini belirtiyor. Eralp, her şeyin birebir Berlin’e aktarılamayacağını kabul ediyor. Ancak ona göre sol hareketler uluslararası düzeyde daha fazla ağ kurmalı ve birbirinden öğrenmeli.
Sağ popülist AfD Berlin’de son dönemde belirgin şekilde güçlendi. Güncel anketlerde yaklaşık yüzde 18 seviyesinde ve böylece Sol Parti’nin önünde yer alıyor. Eralp için bu bir uyarı işareti. “Sosyal güvensizlik içinde olan ya da kaygı taşıyan insanlar, maalesef sağcı ve aşırı sağcı aktörlere daha kolay açık hale geliyor”, diyor. Buna rağmen Berlin’in göç, emekle ve farklı topluluklarla şekillenmiş bir şehir olduğunu vurguluyor: “Berlin, göç geçmişi olan insanlar tarafından, yani sözde misafir işçi kuşağı tarafından da inşa edildi. Bu insanlar kenti kalıcı biçimde şekillendiriyor.” Ona göre tam da bu nedenle sosyal güvensizliği göçmenlere karşı kullanan değil, yoksulluğun ve yerinden edilmenin nedenlerine yönelen bir siyasete ihtiyaç var.
Eralp’in mesajı özellikle göçmen kökenli Berlinlilere de sesleniyor. Eralp, bu grubun Berlin’de sosyal sorunlardan daha güçlü biçimde etkilendiğini söylüyor. “Göç geçmişi olan insanlar Berlin’de diğerlerine göre iki kat daha fazla yoksulluktan etkileniyor”, diyor. Bu yüzden mesele sadece sembolik temsil değil. Mesele aynı zamanda kiralar, ücretler, çalışma koşulları ve siyasi katılım. Eralp’e göre Sol Parti, “göç geçmişi olan insanların hakları için en çok mücadele eden parti.” Buna, yıllardır Almanya’da yaşayan ve Alman pasaportu olmayan insanlar için oy hakkı da dahil.
Seçim kampanyasında bu gruplara özellikle ulaşmak istiyor. Kendisinin birçok görüşmeyi “yüzde 20 ila 50 oranında Türkçe” yaptığını söylüyor. Kapı kapı yapılan görüşmelerin ve sosyal medyanın yanında Sol Parti, mesajlarını Türkçe yayın yapan medyada daha görünür kılmak istiyor.
Kaynak: BirGün